Airbnb στην Πλάκα τίθενται υπό έλεγχο καθώς το ΣτΕ επιχειρεί να βάλει «Φρένο» στον υπερ- τουρισμό που πλήττει την ιστορική συνοικία.
Στο Ε’ Τμήμα του ΣτΕ συζητήθηκαν 11 αιτήσεις της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, που ζητά την ακύρωση της άρνησης του Δήμου Αθηναίων να σφραγίσει ακίνητα που μετατράπηκαν από κατοικίες σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Το χρονικό της υπόθεσης
Η προσφυγή της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού βασίζεται, σύμφωνα με την ίδια, στην παράνομη μετατροπή της χρήσης οικιών σε τουριστικά καταλύματα.
Σημειώνεται ότι στις χρήσεις γης που προβλέπονται από το ειδικό πολεοδομικό καθεστώς της Πλάκας, το οποίο έχει ως σκοπό του την διαφύλαξη και την ανάδειξη του παραδοσιακού χαρακτήρα της περιοχής, δεν περιλαμβάνονται Airbnb και ξενοδοχεία.
Το σωματείο υποστηρίζει πως ιδιοκτήτες χρησιμοποιούν τα ακίνητα ως τουριστικά καταλύματα μέσω πλατφορμών όπως το Airbnb σε ανεξέλεγκτο βαθμό και γι’ αυτό αξιώνει τη σφράγισή τους, καθώς «η επιτρεπόμενη χρήση τους είναι εκείνη της γενικής κατοικίας.»
Αιτήματα και αντιρρήσεις του Δήμου
Η υπόθεση ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια, το 2023, όπου μέλη της ΕΛΛΕΤ, τα οποία κατοικούν στην Πλάκα, αντιλήφθηκαν ότι σιγά σιγά το ένα σπίτι μετά το άλλο μετατρεπόταν σε Airbnb.
Η ΕΛΛΕΤ επέλεξε 16 περιπτώσεις και ζήτησε από την υπηρεσία δόμησης του Δήμου Αθηναίων τη σφράγιση των ακινήτων αυτών.
Ο Δήμος ωστόσο απάντησε αρνητικά, υποστηρίζοντας πως «δεν ορίζεται στην πολεοδομική/τουριστική νομοθεσία ότι οι κατοικίες που μισθώνονται βραχυχρόνια μέσω ψηφιακής πλατφόρμας αποτελούν τουριστικά καταλύματα». Για το λόγο αυτό απέρριψε τα αιτήματα σφράγισης.
Η παρέμβαση του υπουργείου
Η ΕΛΛΕΤ επέμεινε ότι παραβιάζεται το προστατευτικό καθεστώς της Πλάκας που από το 1993 απαγορεύει τη δημιουργία νέων ξενοδοχείων στην περιοχή και προσέφυγε στο ΣτΕ ζητώντας την ακύρωση της απόφασης του Δήμου.
Χθες, Τετάρτη 3 Ιουνίου, το Υπουργείο Τουρισμού κατέθεσε τις θέσεις του στο ανώτατο δικαστήριο, επισημαίνοντας νομικά σημεία που κρίνουν την υπόθεση.
Σύμφωνα με το υπουργείο, βάσει της τρέχουσας νομοθεσίας τα τουριστικά καταλύματα και τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης είναι «καθεστώτα νομικώς και λειτουργικώς διακριτά και δεν δύνανται να θεωρηθούν όμοια», επομένως ο νομικός τους χαρακτηρισμός δεν ταυτίζεται αυτομάτως.
Νομικό πλαίσιο και ερμηνεία
Το υπουργείο υπενθύμισε ότι από το 2016 η νομοθεσία διαχωρίζει τις περιπτώσεις όπου κτίρια μισθώνονται ολόκληρα και θεωρούνται τουριστικές επιχειρήσεις, με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις που αυτό επιφέρει.
Για την Πλάκα ειδικά επισημάνθηκε ο «του ιδιαίτερος χαρακτήρας της και της ανάγκης διαφύλαξης του πολιτιστικού της αποθέματος και της ποιότητας διαβίωσης των κατοίκων», ο οποίος απαιτεί αυξημένη προληπτική προστασία, ακόμα και για δραστηριότητες βραχυχρόνιας μίσθωσης που ενδέχεται να προκαλέσουν όχληση.
Επιπλέον υπογραμμίστηκε ότι, καθώς η Πλάκα υπάγεται σε καθεστώς αυξημένης προστασίας, «η αντιμετώπιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων δεν δύναται να αποσυνδέεται από τις επιταγές διατήρησης του οικιστικού χαρακτήρα και περιορισμού οχλουσών χρήσεων».
Καταληκτικά, το υπουργείο τόνισε ότι «η ανάπτυξη βραχυχρόνιας μίσθωσης δεν θα πρέπει να οδηγεί σε καταστρατήγηση των ειδικών περιορισμών που έχουν τεθεί για την περιοχή (σ.σ. της Πλάκας) ούτε να λειτουργεί ως έμμεσο υποκατάστατο απαγορευμένων τουριστικών χρήσεων». Το ΣτΕ, με πρόεδρο τον Χρήστο Ντουχάνη και εισηγητή τον σύμβουλο Επικατελείας Χρήστο Λιάκου, θα αποφανθεί αν ο Δήμος Αθηναίων ενήργησε νόμιμα απορρίπτοντας τα αιτήματα σφράγισης μετά τις αυτοψίες στην περιοχή.
Το ΣτΕ επιφυλάχθηκε να εκδώσει τις αποφάσεις του, αφήνοντας σε εκκρεμότητα την τύχη των ακινήτων και τη μελλοντική ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων στην Πλάκα.
