απαγόρευση μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι η πρόταση διερευνητικής επιτροπής που εξουσιοδοτήθηκε από την κυβέρνηση της Σουηδίας και ζητά να απαγορευτεί η πρόσβαση των ανηλίκων κάτω των 15 ετών σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Η πρόταση προβλέπει ότι οι εταιρίες θα πρέπει να επαληθεύουν την ηλικία των χρηστών και αναφέρει ότι θα σταλεί στα ενδιαφερόμενα μέρη για παρατηρήσεις πριν την τελική μορφοποίησή της.
Γιάκομπ Φόρσμεντ σε συνέντευξη Τύπου προειδοποίησε: “Χάνουμε μια ολόκληρη γενιά στην αδιάκοπη αναπαραγωγή περιεχομένων”.
Προτάσεις της διερευνητικής επιτροπής
Η κυβέρνηση όρισε την επιτροπή το φθινόπωρο για να αξιολογήσει το κατάλληλο ελάχιστο όριο ηλικίας και η επικεφαλής της επιτροπής, Λίζα Ένγλουντ, συστήνει το όριο να τεθεί στα 15 έτη.
Σύμφωνα με την εισήγηση, σε πλατφόρμες όπως η Snapchat, η Instagram, το Facebook, το Tik Tok και το Youtube θα ανατεθεί η ευθύνη να επαληθεύουν ότι οι χρήστες έχουν το δικαίωμα χρήσης.
Οι πλατφόρμες βιντεοπαιχνιδιών ενδεχομένως να εξαιρεθούν: αναφέρονται ως πιθανοί exemptions υπηρεσίες όπως Roblox, Minecraft και Fortnite, που έχουν διαφορετικές λειτουργίες και κοινότητες.
Έλεγχος ηλικίας και εξαιρέσεις
Το κείμενο της πρότασης θα αποσταλεί τώρα σε φορείς και ενδιαφερόμενους, που θα μπορούν να υποβάλουν ερωτήσεις και παρατηρήσεις, προτού οριστικοποιηθεί το πλαίσιο εφαρμογής.
Η επιτροπή προτείνει το κείμενο να είναι έτοιμο την 1η Ιανουαρίου 2028, ώστε να υπάρχει χρόνος για διαβούλευση, τεχνική προσαρμογή και πιθανή νομοθετική διαδικασία.
Σε πρακτικό επίπεδο, η εφαρμογή θα απαιτήσει από τις εταιρείες να υιοθετήσουν μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας, χωρίς να παραβιάζουν την ιδιωτικότητα ή την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες για ενηλίκους.
Διαβούλευση και χρονοδιάγραμμα
Η Σουηδική εισήγηση έρχεται μετά από πρωτοβουλίες αλλού: η Αυστραλία έγινε τον Δεκέμβριο του 2025 η πρώτη χώρα που απαγόρευσε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά με στόχο την προστασία της ψυχικής υγείας, με έως τώρα μικτά αποτελέσματα.
Ακολούθησαν μέτρα ή συζητήσεις σε χώρες όπως η Ινδονησία και η Βραζιλία, ενώ αρκετά κράτη στην Ευρώπη, ανάμεσά τους και η Γαλλία, εξετάζουν παρόμοιες προσεγγίσεις.
Σε διεθνές επίπεδο, ο ΟΗΕ και ανεξάρτητοι φορείς έχουν συγχρόνως ζητήσει να μην περιοριστεί απλά η πρόσβαση, αλλά να βελτιωθούν οι πλατφόρμες ώστε να είναι πιο ασφαλείς για τα παιδιά.
Διεθνές πλαίσιο και αντιδράσεις
Στις 29 Μαΐου ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα προειδοποίησε ότι δεν αρκεί απλά η απαγόρευση και κάλεσε κυβερνήσεις και εταιρίες να σχεδιάσουν πιο ασφαλείς πλατφόρμες.
Οι τεχνικές δυσκολίες για επαλήθευση ηλικίας, θέματα προστασίας δεδομένων και αντιδράσεις από εταιρείες τεχνολογίας αναμένεται να κυριαρχήσουν στη δημόσια συζήτηση όταν το σχέδιο περάσει στη φάση της διαβούλευσης.
Η πρόταση για απαγόρευση μέσων κοινωνικής δικτύωσης θα ανοίξει ευρεία δημόσια συζήτηση για τα όρια προστασίας της παιδικής ηλικίας, τις ευθύνες των πλατφορμών και τις νομικές προσαρμογές που χρειάζονται.
Επόμενα βήματα και εφαρμογή
Οι αρμόδιες αρχές και οι εταιρείες θα έχουν την ευκαιρία να σχολιάσουν το σχέδιο πριν την τελική εισήγηση, και θα παρακολουθηθεί το πώς άλλα κράτη διαχειρίζονται αντίστοιχα μέτρα για να αντληθούν διδάγματα.
Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση στη Σουηδία δείχνει ότι το ζήτημα της προστασίας των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον έχει αποκτήσει προτεραιότητα και θα απαιτήσει σύνθετες λύσεις από πολιτεία και τεχνολογικούς παρόχους.
