ανάπτυξη Κρήτης 2035: Ο Βασίλης Ψάλτης ανακοίνωσε τη στρατηγική συνεργασία της Alpha Bank με το Πολυτεχνείο Κρήτης για την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για το αναπτυξιακό μοντέλο της Κρήτης έως το 2035, κατά την ομιλία του στο συνέδριο Economist Impact «Investing in Change: How Crete is Being Transformed» στα Χανιά.
Η πρωτοβουλία, όπως εξήγησε ο CEO της Alpha Bank, θα είναι ακαδημαϊκά ανεξάρτητη και θα χαρτογραφήσει σενάρια ανάπτυξης, τις επιπτώσεις μεγάλων έργων υποδομής, τις επενδυτικές ανάγκες και την ανθεκτικότητα της τοπικής οικονομίας. «Η Κρήτη διαθέτει ισχυρές προοπτικές, αλλά η επόμενη φάση ανάπτυξης θα απαιτήσει πιο σύνθετες και στοχευμένες επιλογές, βασισμένες σε δεδομένα, στρατηγική και συνεργασία», υπογράμμισε ο Βασίλης Ψάλτης.
Στόχος της συνεργασίας είναι μια εμπεριστατωμένη, ποιοτική αποτύπωση των δεδομένων που θα επιτρέψει καλύτερες αποφάσεις σε δημόσιο και ιδιωτικό επίπεδο. «Για αυτό προχωρήσαμε στην υποστήριξη μιας ανεξάρτητης ακαδημαϊκής έρευνας που αποτυπώνει τη δομή της οικονομίας, τους περιορισμούς και τους κινδύνους – συμπεριλαμβανομένων των πιέσεων σε υποδομές και χρήσεις γης – καθώς και τις επενδυτικές διαδρομές της επόμενης δεκαετίας», είπε ο κ. Ψάλτης.
Μελέτη ανάπτυξη Κρήτης 2035
Η μελέτη, σύμφωνα με τον κ. Ψάλτη, θα υπερβεί την κλασική οικονομική αποτύπωση, περιλαμβάνοντας αξιολογήσεις για την ανθεκτικότητα σε εξωτερικούς κραδασμούς και συγκριτική ανάλυση με κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου. Θα αναλυθούν επίσης οι επιπτώσεις του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι και του ΒΟΑΚ, καθώς και οι τομείς με τις ισχυρότερες προοπτικές έως το 2035. «Τα ευρήματα θα παρουσιαστούν δημόσια στην Κρήτη και θα είναι διαθέσιμα στην Πολιτεία, την Αυτοδιοίκηση, θεσμικούς φορείς, επιχειρήσεις και την ακαδημαϊκή κοινότητα», πρόσθεσε ο Βασίλης Ψάλτης.
Σε ερώτηση του Countries Editor του Economist, Alasdair Ross, για την ακαδημαϊκή ανεξαρτησία, ο κ. Ψάλτης τόνισε ότι «δεν επιδιώκουμε προκαθορισμένα συμπεράσματα· αν η έρευνα αναδείξει υπερσυγκέντρωση επενδύσεων, γεωγραφικές πιέσεις ή επιχειρηματικά μοντέλα που δεν είναι βιώσιμα μακροπρόθεσμα, τότε αυτά θα δημοσιοποιηθούν και θα ληφθούν υπόψη και στις δικές μας χρηματοδοτικές αποφάσεις».
Στη συνέχεια ο κ. Ψάλτης επεσήμανε τους κινδύνους στην περίπτωση που τα ρίσκα δεν αναγνωριστούν νωρίς: «αν τα ρίσκα δεν εντοπιστούν εγκαίρως, θα τα επωμιστεί πρώτα η τοπική οικονομία και στη συνέχεια το χρηματοπιστωτικό σύστημα· γι’ αυτό προτιμούμε να τα αναδείξουμε τώρα, όσο υπάρχει περιθώριο προσαρμογής, γιατί μια τράπεζα που χρηματοδοτεί μόνο ό,τι είναι άνετο, απλώς αποφεύγει τον ρόλο της».
Στόχοι και όρια της έρευνας
Στο κομμάτι του τουρισμού ο κ. Ψάλτης τόνισε ότι η δυναμική της Κρήτης είναι μεγάλη και προσέφερε συγκεκριμένα στοιχεία: «η πραγματική ιστορία της Κρήτης είναι μια ιστορία κλίμακας και ταχύτητας, καθώς τα τουριστικά έσοδα ανήλθαν σε περίπου €4,3 δισ. το 2025, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 19% του συνόλου της χώρας, με ανάπτυξη πολύ ισχυρότερη από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί».
Παρά την ισχυρή εικόνα, υπάρχουν εντονότατες πιέσεις χωρικής συγκέντρωσης και εποχικότητας που χρήζουν πολιτικής και χωροταξικής αντιμετώπισης. «Το ζήτημα δεν είναι μόνο πόσος τουρισμός υπάρχει, αλλά πού και πώς κατανέμεται· ελλιπή ή παρωχημένα χωροταξικά πλαίσια τείνουν να συγκεντρώνουν τη δραστηριότητα σε συγκεκριμένες περιοχές, εντείνοντας τις τοπικές πιέσεις, ενώ ταυτόχρονα οι περιορισμοί σε κρίσιμες υποδομές, όπως τα δίκτυα ύδρευσης, διαχείρισης αποβλήτων και το οδικό δίκτυο, μπορούν να μετατρέψουν την ανάπτυξη σε συμφόρηση. Η Κρήτη διαθέτει ισχυρές προοπτικές, αλλά η επόμενη φάση ανάπτυξης θα απαιτήσει πιο σύνθετες και στοχευμένες επιλογές, βασισμένες σε δεδομένα, στρατηγική και συνεργασία», επεσήμανε ο κ. Ψάλτης.
Ο CEO της Alpha Bank επισήμανε επίσης ότι η παραγωγική βάση του νησιού είναι πιο διαφοροποιημένη από ό,τι συνήθως υποτίθεται, με πάνω από 120 επιχειρήσεις εκτός τουρισμού που εμφανίζουν κύκλο εργασιών άνω των €10 εκατ. και εξαγωγική δραστηριότητα σε κλάδους όπως η μεταποίηση και η αγροδιατροφή.
Τουρισμός, υποδομές και επιχειρήσεις
Παρά τα παραπάνω, υπάρχουν κενά σε τομείς όπως τα logistics, οι εφοδιαστικές αλυσίδες, η ψηφιακή ενσωμάτωση και η χρηματοδότηση μικρότερων επιχειρήσεων, αλλά και σε ανθρώπινο δυναμικό και στέγαση εργαζομένων, που πλέον περιορίζουν την ανάπτυξη.
Σημείωσε, δε, ότι «παρότι ο τουρισμός στην Κρήτη παραμένει έντονα συγκεντρωμένος στους καλοκαιρινούς μήνες, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια ουσιαστική επέκταση πέραν της παραδοσιακής περιόδου λειτουργίας», στοιχείο που υποστηρίζεται από τα στοιχεία της τράπεζας: ο Οκτώβριος κατέγραψε αύξηση αφίξεων 10,5% το 2025, ενώ ο Νοέμβριος σημείωσε αύξηση σχεδόν 40% σε ετήσια βάση, με την παραγωγική περίοδο να εκτείνεται πλέον από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο.
Για την αξιοποίηση των νέων δυνατοτήτων ο κ. Ψάλτης υπογράμμισε τον ρόλο των μεγάλων έργων υποδομής: «επενδύσεις όπως ο ΒΟΑΚ, το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι και οι ψηφιακές υποδομές δημιουργούν τις προϋποθέσεις για διαφοροποίηση και επέκταση της τουριστικής δραστηριότητας, επιτρέποντας την ανάπτυξη νέων μορφών επένδυσης που δεν περιορίζονται στην αιχμή της σεζόν».
Υλοποίηση και επόμενα βήματα
Ο κ. Ψάλτης κατέληξε ότι ο χρηματοπιστωτικός κλάδος μπορεί να στηρίξει τον στρατηγικό σχεδιασμό για την περιφερειακή ανάπτυξη, συνδέοντας την τραπεζική εμπειρία με την ακαδημαϊκή γνώση, προκειμένου να προετοιμαστεί η Κρήτη για το μέλλον. Στόχος, όπως είπε, είναι μια Κρήτη πιο ανθεκτική, ισορροπημένη και ανταγωνιστική μέχρι το 2035.
