“Δεν έχουμε πόλεμο, αλλά δεν έχουμε ακριβώς και ειρήνη” — η φράση αποτυπώνει με ακρίβεια την ένταση στις γερμανορωσικές σχέσεις μεταξύ Βερολίνο και Μόσχα, που την περασμένη εβδομάδα κλιμακώθηκε περαιτέρω.
Οι σφοδρές ρωσικές επιθέσεις προς το Κίεβο και οι προειδοποιήσεις του Κρεμλίνο προς πολίτες τρίτων χωρών, ακόμα και υπαλλήλους πρεσβειών να εγκαταλείψουν τη χώρα, προκάλεσαν την αυστηρή αντίδραση του Βερολίνο με το υπουργείο Εξωτερικών να καλεί τον Ρώσο πρέσβη για εξηγήσεις.
Δεν είναι υπερβολή να υποστηρίξει κανείς ότι οι σχέσεις των δύο κρατών έχουν φτάσει στο χειρότερο τους σημείο εδώ και δεκαετίες. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζει και η στάση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, καθώς, όπως σημειώνεται, “Ο Τραμπ δείχνει να έχει χάσει το ενδιαφέρον του για την Ουκρανία”.
Αλλαγή πορείας και ρήξη
Η εντύπωση που επικρατεί είναι ότι η απομάκρυνση της Ουάσινγκτον από το ουκρανικό μέτωπο έδωσε χώρο στον Πούτιν να εντείνει τις επιθέσεις στο Κίεβο. Για το Βερολίνο η συνέπεια ήταν η ανάγκη να αυξηθεί η στήριξη προς την Ουκρανία, ακόμη και χωρίς ενεργή ηγεσία από την Ουάσινγκτον.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επιχειρεί να πείσει τους εταίρους στην ΕΕ για μια ειδική σχέση σύνδεσης με το Κίεβο, ενώ γερμανικά υπουργεία επιμένουν στην συνέχιση της βοήθειας προς τη χώρα που υπερασπίζεται τα σύνορά της. Παράλληλα προωθούνται συνεργασίες στον αμυντικό-βιομηχανικό τομέα με διαδικασίες εξπρές.
Το μετασχηματισμένο αυτό πλαίσιο υπερβαίνει το ύφος του ρεαλισμού και γίνεται ταυτότητα εξωτερικής πολιτικής για το κόμμα του σημερινού καγκελάριου, απομακρύνοντας το Βερολίνο από την παλαιότερη τακτική του διαλόγου με τη Μόσχα.
Στρατηγική επιμονή και διεθνής στήριξη
Από την πλευρά των συμμάχων, η Γερμανία έχει αναλάβει το μεγαλύτερο βάρος στο κόστος του πολέμου, παραμένοντας σταθερός υποστηρικτής του Βολοντίμιρ Ζελένσκι ακόμα και όταν άλλες πρωτεύουσες στην Δύση φάνηκαν να αποκλίνουν.
Την περασμένη Πέμπτη η Κάγια Κάλλας υπενθύμισε ότι “η Ευρώπη δεν μπορεί να έχει τον ρόλο του διαμεσολαβητή, αφού στέκεται από τη μεριά της Ουκρανίας” και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρέμεινε στο πλευρό του Βερολίνου.
Μια στροφή στην πολιτική του Βερολίνο αυτή τη στιγμή θα ερμηνευόταν ως στρατηγική ήττα. Ο Φρίντριχ Μερτς συνεχίζει να ζητά αυξημένη πίεση προς τη Μόσχα ώστε να αναγκαστεί σε υποχώρηση, έχοντας την υποστήριξη της Κομισιόν σε αυτό το πνεύμα.
Μακροπρόθεσμες συνέπειες
Η αλλαγή πορείας που ξεκίνησε ως μετατόπιση της άμυνας και της εξωτερικής πολιτικής ήδη από την εποχή διακυβέρνησης του Όλαφ Σολτς το 2022 έχει πλέον γίνει κρίσιμο εξωτερικοπολιτικό ζήτημα. Η κάθε επιλογή σήμερα φαίνεται πως θα καθορίσει τον ευρωπαϊκό χαρακτήρα για δεκαετίες.
Σε αυτό το πλαίσιο ο ΥΠΕΞ, Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε ότι “θα πρέπει να προετοιμαζόμαστε για τους επόμενους χειμώνες της Ουκρανίας, αλλά ταυτόχρονα να είμαστε ανοιχτοί και προετοιμασμένοι για τη διπλωματία”.
Το τελικό τοπίο θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη στο πεδίο των μαχών, τη συμπεριφορά της Μόσχα και την πολιτική βούληση των ευρωπαϊκών πρωτευουσών να διατηρήσουν την τρέχουσα γραμμή στήριξης προς την Ουκρανία. Deutsche Welle
