Αγωνιστές GLP-1 που δίνονται μετά τη διάγνωση του καρκίνου συνδέονται με σημαντική μείωση του κινδύνου μετάστασης σε κοινές μορφές της νόσου, σύμφωνα με νέα ανάλυση ερευνητών.
Στην έρευνα της Cleveland Clinic παρακολουθήθηκε η πορεία χιλιάδων ασθενών με διάφορους συμπαγείς όγκους, και οι επιστήμονες βρήκαν ότι η χρήση των αγωνιστών GLP-1 σχετίστηκε με έως και 38% έως 50% μικρότερη πιθανότητα μετάστασης σε συγκεκριμένες μορφές καρκίνου.
Τα φάρμακα αυτά, γνωστά για τη χρήση τους στον τύπο 2 του διαβήτη και για την επίδρασή τους στο αδυνάτισμα, περιλαμβάνουν τις σεμαγλουτίδη, λιραγλουτίδη, τιρζεπατίδη, δουλαγλουτίδη, λιξισενατίδη και πραμλιντίδη.
Επίδραση αγωνιστές GLP-1 σε μεταστάσεις
«Οι αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1 δεν ήταν ποτέ μόνον αντιδιαβητικά φάρμακα. Έχουν ισχυρές αντιφλεγμονώδεις και ανοσοτροποποιητικές ιδιότητες, που υποδηλώνουν ότι ασκούν ευρύτερη δράση», σχολίασε ο Dr. Marcin Chwistek, καθηγητής Αιματολογίας/Ογκολογίας στο Πανεπιστήμιο Temple, στη Φιλαδέλφεια της Πενσυλβάνια.
«Το νέο εύρημα στην παρούσα μελέτη είναι η συνέπεια της δράσης τους έναντι διαφόρων μορφών συμπαγών όγκων. Αυτού του είδους τα σημαντικά ευρήματα, αξίζουν τον κόπο να διερευνηθούν περαιτέρω σε τυχαιοποιημένες μελέτες», πρόσθεσε.
Η νέα μελέτη πρόκειται να παρουσιασθεί στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO 2026). Το συνέδριο αρχίζει αύριο (29.05.2026) τις εργασίες του στο Σικάγο.
Σχεδιασμός και δεδομένα
Σε προσυνεδριακή ανακοίνωσή τους, οι ερευνητές αναφέρουν ότι πραγματοποίησαν την μελέτη τους σε 12.112 ασθενείς από πολλές χώρες του κόσμου. Κατά την έναρξη της μελέτης κανένας ασθενής δεν είχε μεταστάσεις και όλοι έπασχαν από καρκίνο σταδίου Ι, ΙΙ ή ΙΙΙ.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι αυτά τα φάρμακα αρχικώς σχεδιάσθηκαν για τον διαβήτη, αλλά έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά και για άλλες καταστάσεις όπως η παχυσαρκία και οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ενώ νεώτερα δεδομένα δείχνουν ότι ασκούν ανοσοτροποποιητική δράση.
Επειδή οι μεταστάσεις αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου των ασθενών με καρκίνο, οι ερευνητές θέλησαν να διαπιστώσουν εάν οι αγωνιστές GLP-1 μπορούν να προστατεύσουν από την εξάπλωση της νόσου.
Ομάδες και φαρμακευτικά σχήματα
Οι ασθενείς στη μελέτη είτε άρχισαν να λαμβάνουν αγωνιστές GLP-1 είτε μια άλλη κατηγορία αντιδιαβητικών, τις γλιπτίνες, επειδή είχαν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν τη μετατροπή των πρώιμων σταδίων σε μεταστατική νόσο, δηλαδή ποιοι θα έφθαναν στο τελικό στάδιο (στάδιο IV ή 4) του καρκίνου κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης.
Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν επτά συνηθισμένες μορφές καρκίνου, οι οποίες αναλύθηκαν ξεχωριστά για την εμφάνιση μεταστάσεων.
Καρκίνοι που εξετάστηκαν
Οι επτά μορφές που μελετήθηκαν ήταν το αδενοκαρκίνωμα του μαστού, το αδενοκαρκίνωμα του προστάτη, ο μη-μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα, το αδενοκαρκίνωμα του παχέος εντέρου, το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, το νεφροκυτταρικό καρκίνωμα και το παγκρεατικό αδενοκαρκίνωμα.
Σχεδόν οι μισοί από τους συμμετέχοντες λάμβαναν έναν από τους έξι προαναφερθέντες αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1, ενώ οι υπόλοιποι λάμβαναν γλιπτίνες.
Οι ερευνητές συνέκριναν πόσο συχνά οι ασθενείς σε κάθε ομάδα προχώρησαν σε μεταστατική νόσο και ανέλυσαν τις σχετικές πιθανότητες.
Κύρια ευρήματα της μελέτης
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι πάσχοντες από τέσσερις από τις επτά μορφές είχαν 38% έως 50% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν μεταστάσεις όταν λάμβαναν αγωνιστές GLP-1.
Συγκεκριμένα, στον καρκίνο του πνεύμονα μεταστάσεις εμφανίστηκαν στο 10% των ασθενών με αγωνιστές GLP-1 έναντι 22% αυτών με γλιπτίνες. Στον καρκίνο του μαστού το 10% έναντι 20%, στο αδενοκαρκίνωμα του παχέος εντέρου το 13% έναντι 22% και στο ηπατοκυτταρικό το 19% έναντι 28%.
Για τους καρκίνους του προστάτη, του παγκρέατος και του νεφρού επίσης παρατηρήθηκε μείωση των μεταστάσεων, αλλά το όφελος ήταν μικρότερο σε σχέση με τις τέσσερις πρώτες μορφές.
Συνέχεια της έρευνας
Οι ερευνητές συνεχίζουν τη μελέτη τους για να κατανοήσουν τους μηχανισμούς με τους οποίους οι αγωνιστές GLP-1 πιθανόν αναστέλλουν τις μεταστάσεις — είτε μέσω ενεργοποίησης του ανοσοποιητικού είτε με άμεση δράση επί των καρκινικών κυττάρων.
Σκοπεύουν επίσης να πραγματοποιήσουν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιώσουν τα αποτελέσματα και να αποκτήσουν ισχυρότερα επιστημονικά δεδομένα.
Η παρούσα μελέτη χρηματοδοτήθηκε από την Cleveland Clinic και όχι από κάποια φαρμακευτική εταιρεία, ενώ τα στοιχεία που παρουσιάζονται σε συνέδρια θεωρούνται προκαταρκτικά έως την ανεξάρτητη δημοσίευσή τους σε ιατρική επιθεώρηση.
