Συγκρατημένη αισιοδοξία εξέφρασε σήμερα ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο για το ενδεχόμενο ότι η Ουάσιγκτον θα έχει «νέα», ίσως ακόμη και εντός της ημέρας, όσον αφορά υπό διαπραγμάτευση σχέδιο συμφωνίας προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος με το Ιράν.
Δήλωση από το Νέο Δελχί
«Περιμέναμε ότι θα είχαμε νέα χθες βράδυ, ίσως σήμερα (Δευτέρα), αλλά δεν θα προκαταλάβω τίποτα», είπε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο οποίος βρίσκεται σε επίσημη επίσκεψη στο Νέο Δελχί, αναφερόμενος στην πιθανότητα σύναψης συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου που άρχισε με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου.
Το δικαίωμα αυτοάμυνας
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο επισήμανε επίσης ότι το Ισραήλ θα έχει «πάντα» το «δικαίωμα να αμύνεται», ανεξαρτήτως της όποιας συμφωνίας μπορεί να συναφθεί ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, αντανακλώντας τη θέση που διατύπωσε χθες Κυριακή ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Σε τροχιά αποκλιμάκωσης
Σε τροχιά αποκλιμάκωσης, έστω και σε επίπεδο προκαταρκτικών δεσμεύσεων, φαίνεται πως εισέρχεται η κρίση στη Μέση Ανατολή. Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν έχουν φτάσει σε μια «κατ’ αρχήν» συμφωνία με στόχο τον τερματισμό των μεταξύ τους εχθροπραξιών, οι οποίες είχαν πυροδοτηθεί μετά την αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική επιχείρηση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας στα τέλη Φεβρουαρίου.
Παρά τη θετική αντίδραση των διεθνών αγορών — με το πετρέλαιο τύπου Brent να υποχωρεί κάτω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι και τον δείκτη S&P 500 να καταγράφει κέρδη — διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι ο δρόμος παραμένει μακρύς και γεμάτος καχυποψία.
Δοκιμαστική φάση
Εφόσον δοθεί η τελική έγκριση από τον Ντόναλντ Τραμπ και την ηγεσία της Τεχεράνης, στη συμφωνία προβλέπεται να ενεργοποιηθεί μια δοκιμαστική μεταβατική περίοδος «60 ημερών» για την εφαρμογή της ειρηνευτικής διαδικασίας.
Το πλαίσιο της συμφωνίας
Το προσχέδιο του μνημονίου συναντίληψης περιλαμβάνει δύο βασικούς άξονες για την άμεση εκτόνωση της κρίσης. Πρώτον, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, που τελούν υπό de facto ιρανικό αποκλεισμό, συνδυασμένο με την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα λιμάνια του Ιράν.
Δεύτερον, τη δημόσια δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα, μαζί με τη διακοπή των προγραμμάτων εμπλουτισμού και την παράδοση του ήδη εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει.
Κρίσιμα σημεία διαπραγμάτευσης
Παρότι οι δύο πλευρές συμφωνούν στους γενικούς άξονες, η οριστικοποίηση έχει «κολλήσει» σε τεχνικές λεπτομέρειες και διατυπώσεις. Ένα από τα βασικά σημεία τριβής αφορά τον ακριβή μηχανισμό και το χρονοδιάγραμμα για το κλείσιμο των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων και τη μεταφορά του ουρανίου, με την Τεχεράνη να δηλώνει ότι δεν υπάρχει πλήρης συμφωνία για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Ένα δεύτερο αγκάθι είναι το οικονομικό αντάλλαγμα: οι λεπτομέρειες για το ακριβές χρηματικό ποσό ή την αποδέσμευση κεφαλαίων που θα λάβει το Ιράν ως αντάλλαγμα για την υποχώρησή του παραμένουν υπό διαπραγμάτευση.
Η στρατηγική του Προέδρου
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε χθες ιδιαίτερα προσεκτικός ως προς τη δημόσια διαχείριση της συμφωνίας, ξεκαθαρίζοντας ότι ο αποκλεισμός θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ μέχρι να πέσουν οι τελικές υπογραφές.
Ο Τραμπ άλλαξε ρητορική γραμμή, σημειώνοντας μέσω του Truth Social ότι «δεν βιαζόμαστε, ο χρόνος είναι με το μέρος μας». Απαντώντας στις εσωτερικές επικρίσεις, έγραψε: «Μην ακούτε τους losers (αποτυχημένους), η συμφωνία που θα κάνω είναι καλύτερη από του Ομπάμα», ενώ συμπλήρωσε στο ABC News πως το αποτέλεσμα εξαρτάται αποκλειστικά από τον ίδιο και ότι δεν υπογράφει «κακές συμφωνίες».
