Η ελληνική ναυτιλία, οι γεωπολιτικές αναταράξεις και η ενεργειακή ασφάλεια μονοπώλησαν το 10ο Ναυτιλιακό Συνέδριο της «Ν», που πραγματοποιήθηκε χθες στο Four Seasons του Astir Palace.
Έναρξη και προειδοποιήσεις
Την έναρξη κήρυξε ο Βασίλης Κικίλιας, υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ο οποίος υπογράμμισε ότι η ναυτιλία επηρεάζει άμεσα τις τιμές της ενέργειας, τον πληθωρισμό και γενικότερα την ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Ο υπουργός προειδοποίησε επίσης ότι η υπερβολική φορολόγηση του κλάδου στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών στόχων μπορεί να αυξήσει το κόστος μεταφοράς και της ενέργειας, οδηγώντας ενδεχομένως σε νέο κύμα πληθωρισμού στην Ευρώπη.
Διεθνείς διπλωματικές θέσεις
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι τοποθετήσεις ξένων διπλωματών. Ο Fang Qiu, πρέσβης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, τόνισε την ανάγκη αποκλιμάκωσης της έντασης στη Μέση Ανατολή και την προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, αναδεικνύοντας παράλληλα τον στρατηγικό ρόλο της συνεργασίας Ελλάδας-Κίνας και του λιμανιού του Πειραιά.
Ο Koichi Ito, πρέσβης της Ιαπωνίας, επεσήμανε πως οι γεωπολιτικές αναταράξεις επαναφέρουν τη ναυτιλία στο επίκεντρο της οικονομικής ασφάλειας και ανακοίνωσε ένα νέο σχέδιο ενίσχυσης της ιαπωνικής ναυπηγικής βιομηχανίας με ορίζοντα το 2035. Κάλεσε δε σε στενότερη συνεργασία Ελλάδας, Ιαπωνίας και άλλων ναυτιλιακών δυνάμεων για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Ο πρέσβης της Δημοκρατίας της Κορέας, Juseong Lim, επισήμανε τη στενή σύνδεση ναυτιλίας και εμπορίου, υπογραμμίζοντας ότι αυτά τα δύο στοιχεία κρατούν ζωντανά ναυτιλιακά έθνη όπως η Ελλάδα και η Κορέα. Υποστήριξε ότι για να αντιμετωπιστούν οι σημερινές προκλήσεις χρειάζονται έμπιστοι εταίροι, εξειδικευμένη γνώση και θάρρος.
Η ναυτιλία ως κρίσιμος πυλώνας
Ο Γιάννης Ξυλάς, μέλος του προεδρείου της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, επισήμανε πως η ναυτιλία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας περιόδου βαθιάς παγκόσμιας αβεβαιότητας και ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας δεν μπορεί να θεωρείται πλέον δεδομένη. Σύνδεσε ευθέως τη θαλάσσια ασφάλεια με τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας και τόνισε την ανάγκη ρεαλισμού στην απανθρακοποίηση.
Ο Γιώργος Αλεξανδράτος, πρόεδρος του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, τόνισε ότι η ναυτιλία δεν είναι απλώς ένας ακόμη κλάδος αλλά κρίσιμος πυλώνας για το εμπόριο, την ενέργεια και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, και ζήτησε ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες πολιτικές και κανονισμούς.
Ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς επισήμανε ότι σήμερα η ισχύς των κρατών συνδέεται όλο και περισσότερο με τον έλεγχο λιμένων, ναυπηγείων και ενεργειακών υποδομών, προσθέτοντας ότι η χώρα μπορεί να αξιοποιήσει τα στρατηγικά της πλεονεκτήματα.
Ο γενικός διευθυντής της «Ν», Σπύρος Κτενάς, υπογράμμισε τον διαρκή ρόλο των Ελλήνων πλοιοκτητών στις μεγάλες οικονομίες του κόσμου, επισημαίνοντας ότι με στόλο περίπου 5.700 πλοίων και περισσότερα από 900 υπό ναυπήγηση, η ελληνική ναυτιλία διατηρεί ηγετική θέση.
Ναυπηγεία και λιμάνια
Στο πάνελ «Ports, Shipbuilding & Logistics» συζητήθηκαν η αναβάθμιση των ναυπηγικών και λιμενικών υποδομών και ο ρόλος της Ελλάδας ως περιφερειακού ναυτιλιακού κόμβου.
Ο διευθύνων σύμβουλος των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική της απέναντι στη ναυπηγική βιομηχανία, σημειώνοντας πως το μερίδιο της Ευρώπης στην παγκόσμια παραγωγή πλοίων μειώθηκε από περίπου 50% το 2000 σε μόλις 5% σήμερα.
Σημείωσε επίσης ότι τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά επανέρχονται στην αγορά της ναυπηγοεπισκευής: από το 2024 έως σήμερα έχουν εξυπηρετήσει πάνω από 120 πλοία και επεκτείνονται σε τομείς όπως υποστήριξη LNG carriers, mega yachts και αμυντικά προγράμματα.
Ο διευθύνων σύμβουλος της MSC, Gianni Onorato, επισήμανε τις προοπτικές της κρουαζιέρας στην Ελλάδα αλλά και τις αδυναμίες που περιορίζουν την ανάπτυξη: το 2026 η MSC μαζί με την Explora Journeys θα πραγματοποιήσουν περίπου 500 προσεγγίσεις στην Ελλάδα, μεταφέροντας σχεδόν 1 εκατομμύριο επισκέπτες. Πρότεινε έναν κοινό οδικό χάρτη για κυβέρνηση, αυτοδιοίκηση, λιμάνια και φορείς τουρισμού.
Ο Άγγελος Καρακώστας σημείωσε ότι ο Πειραιάς διατηρεί ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική, μετατρέποντας τον λιμένα σε έναν από τους σημαντικότερους διαμετακομιστικούς κόμβους της Μεσογείου, ενώ ο 2025 αποτέλεσε την καλύτερη χρονιά στην ιστορία του λιμένα σε εμπορευματικά φορτία και κρουαζιέρα.
Η Ελλάδα ως ενεργειακό hub
Στο πάνελ «Greece as an Energy Hub» τονίστηκε ότι η Ελλάδα αναδεικνύεται σε στρατηγικό ενεργειακό κόμβο για την Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ο ειδικός απεσταλμένος για την Ενεργειακή Ολοκλήρωση του αμερικανικού Υπουργείου Ενέργειας, Joshua Volz, επισήμανε τις μακροχρόνιες σχέσεις ΗΠΑ-Ελλάδας και χαρακτήρισε τη συνεργασία αμερικανικής ενεργειακής βιομηχανίας και ελληνικής ναυτιλίας ως μία από τις πιο ουσιαστικές συνέργειες σήμερα. Ανέφερε ότι περίπου το 30% των πλοίων που μεταφέρουν ενέργεια παγκοσμίως είναι ελληνικά και ότι περίπου το 30% της ενέργειας που φτάνει στις διεθνείς αγορές προέρχεται από τις ΗΠΑ.
Ο Volz επισήμανε επίσης τη σημασία της Αλεξανδρούπολης στην περιφερειακή ενεργειακή αρχιτεκτονική και ανέφερε ότι η τεχνολογία των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs) εξελίσσεται και ενδέχεται να βρει εφαρμογή στην εμπορική ναυτιλία.
Ο δρ Νίκος Τσάκος, ιδρυτής και CEO της Tsakos Energy Navigation, τόνισε τη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση για ενέργεια και τη συμμετοχή της ελληνικής ναυτιλίας στην μεταφορά ενέργειας παγκοσμίως, ενώ υπογράμμισε τον ρόλο των πλωτών μονάδων LNG.
Ο Χάρης Βαφειάς έθεσε το ζήτημα ότι δεν μπορούν να επιβαρύνονται οι πλοιοκτήτες όσο δεν υπάρχει επαρκής εναλλακτική σε καύσιμα και υποδομές, ενώ επισήμανε την έλλειψη νέων στελεχών στο θαλάσσιο ανθρώπινο δυναμικό παρά τους υψηλούς μισθούς.
Ο Λεωνίδας Καρύστιος από DNV υπογράμμισε ότι η υπάρχουσα ναυτιλιακή υποδομή της Ελλάδας μειώνει τους κινδύνους και επιταχύνει την κίνηση προς νέα ενεργειακά projects.
Αιχμές για την απανθρακοποίηση
Στο πάνελ «Decarbonization: No More Illusions» κυριάρχησε το μήνυμα ότι η απανθρακοποίηση της ναυτιλίας, όπως συζητείται σήμερα στο IMO, απέχει πολύ από το να είναι εφαρμόσιμη στρατηγική.
Ο Πάνος Λασκαρίδης, ιδρυτής και CEO της Laskaridis Shipping και της Lavinia Corporation, υποστήριξε ότι τα σχέδια του IMO θέτουν στόχους χωρίς να δείχνουν πώς θα επιτευχθούν και προειδοποίησε για αυταπάτες σχετικά με τα τεράστια ποσά που θα προκύψουν από το νέο πλαίσιο.
Η Ιωάννα Προκοπίου, President Designate της BIMCO και CEO της Sea Traders, χαρακτήρισε το σημερινό κανονιστικό περιβάλλον μη ρεαλιστικό και συγκέντρωσε τη συζήτηση με τη φράση «δεν υπάρχουν πράσινα καύσιμα».
Ο Γιάννης Ξυλάς μίλησε για ουτοπία στην απανθρακοποίηση με τον τρόπο που σήμερα συζητείται, επισημαίνοντας ερωτήματα για LNG, υδρογόνο, αμμωνία και μεθανόλη ως προς τη διαθεσιμότητα, το κόστος, την ασφάλεια και την κλίμακα παραγωγής. Έθεσε ως πιθανές, αλλά ακόμη θεωρητικές, λύσεις την πυρηνική ενέργεια και το carbon capture.
Ο Σωτήρης Ράπτης, γενικός γραμματέας της ECSA, ανέφερε ότι τα βιώσιμα ναυτιλιακά καύσιμα κοστίζουν σήμερα έως και οκτώ φορές περισσότερο από τα συμβατικά και ότι οι ναυτιλιακές πληρώνουν περίπου 9 δισ. ευρώ ετησίως στο πλαίσιο του ETS. Επιπλέον, σημείωσε ότι το 74% της παραγωγής βιώσιμων καυσίμων βρίσκεται σήμερα στην Ασία, υπογραμμίζοντας την ανάγκη σοβαρών επενδύσεων στην παραγωγή και διαθεσιμότητα καυσίμων.
Ο Γιώργος Κασιμάτης της DNV Maritime τόνισε ότι κάθε μέτρο πρέπει να εφαρμόζεται παγκοσμίως και με συνέπεια και πρότεινε σαφέστερο διαχωρισμό ανάμεσα στο πολιτικό και το τεχνικό σκέλος της συζήτησης.
Στενά του Ορμούζ και παγκόσμιες ροές
Η κλιμακούμενη γεωπολιτική αστάθεια σε κρίσιμες θαλάσσιες ζώνες, από τα Στενά του Ορμούζ έως την Ερυθρά Θάλασσα, απασχόλησε το πάνελ «Geopolitics at Sea».
Ο Σάββας Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή ανέδειξε τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ ως κρίσιμο γεωπολιτικό «όπλο», φέροντας την αναφορά ότι οι εξελίξεις τελικά προσέδωσαν στον έλεγχο των Στενών χαρακτήρα «πυρηνικού όπλου».
Ο διευθύνων σύμβουλος της Seanergy, Σταμάτης Τσαντάνης, τόνισε ότι οι κρίσεις στα Στενά και ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας επιταχύνουν τη στροφή προς ενεργειακή αυτονομία και ότι η ελληνική ναυτιλία, διατηρώντας ουδέτερη στάση, ενισχύει τη στρατηγική της σημασία. Σημείωσε χαρακτηριστικά: «Το να διαχειρίζεσαι το 25% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου είναι τεράστια δύναμη».
Ο Γιάννης Δράγνης εξέφρασε την ανησυχία ότι μπορεί να διαμορφωθεί ένα «σύστημα διοδίων» στα Στενά του Ορμούζ, εξέλιξη που αντιβαίνει στην αρχή της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, ενώ επισήμανε τις επιπτώσεις στην παγκόσμια προμήθεια βασικών προϊόντων όπως λιπάσματα, θείο, μεθανόλη και αμμωνία.
Ο Κώστας Δελαπόρτας περιέγραψε τις δύσκολες συνθήκες για πληρώματα πλοίων εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο κατά τη διάρκεια της κρίσης, επισημαίνοντας κυρίως την ψυχολογική πίεση και τις καθυστερήσεις στα bunkering hubs, με αναμονές έως και 8-10 ημέρες. Πρότεινε μέτρα εξοικονόμησης καυσίμων όπως το slow steaming, που, σύμφωνα με εκτιμήσεις του, θα μπορούσε να εξοικονομήσει έως και 300.000 τόνους καυσίμων ημερησίως παγκοσμίως.
Τέλος, η Χριστίνα Μαργέλου, επικεφαλής Μονάδας Ναυτιλιακών Χρηματοδοτήσεων, υπογράμμισε τη σημασία της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ τραπεζών και ναυτιλιακών εταιρειών και την ανάγκη προσοχής σε περιόδους έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Στο 10ο Ναυτιλιακό Συνέδριο της «Ν» αναδείχθηκαν έτσι οι πολλαπλές διασυνδέσεις μεταξύ ναυτιλίας, ενέργειας, γεωπολιτικής και οικονομικής σταθερότητας, επιβεβαιώνοντας τον καθοριστικό ρόλο της θαλάσσιας ασφάλειας στην παγκόσμια οικονομία.
