Η εικόνα με τους «επαγγελματίες» ανθρωπιστές που πέρυσι δεν επέτρεψαν σε Ισραηλινούς τουρίστες να αποβιβαστούν σε ελληνικά νησιά ήταν μια τραγική στιγμή για τον ελληνικό τουρισμό.
Επανάληψη και κίνδυνοι
Δεν είναι βέβαιο αν το φαινόμενο θα επαναληφθεί και φέτος — αν και αυξάνονται οι πιθανότητες καθώς κινούμαστε προς εκλογές και έχουν πληθύνει τα αριστερά κόμματα — αλλά το τίμημα το πληρώνει ήδη ο τουρισμός με μείωση των Ισραηλινών ταξιδιωτών.
Σύμφωνα με στοιχεία της Fraport, μέσω του αεροδρομίου «Διαγόρας» της Ρόδου, τον φετινό Απρίλιο διακινήθηκαν μόλις 2.201 τουρίστες από το Ισραήλ, έναντι 26.744 τον Απρίλιο του 2025.
Η δικαιολογία του πολέμου
Κάποιοι θα πουν ότι «είναι πόλεμος» και έχουν ένα δίκιο, αλλά πόλεμος υπήρχε και πέρυσι, όταν οι επισκέπτες έφταναν και οι «επαναστάτες» δεν τους άφηναν να κατέβουν στο λιμάνι. Ακολούθησαν φωνές και «δεκάρικοι» που ζητούσαν την εκδίωξη των τουριστών, τους οποίους κάποιοι ανεγκέφαλοι εξίσωσαν με στρατιώτες.
Η υπερεξάρτηση από τον τουρισμό
Ως οικονομία έχουμε υπεραναπτύξει τον τουρισμό· έχουμε γίνει χώρα διακοπών και εμφανιζόμαστε να μην μπορούμε ούτε αυτό να διασφαλίσουμε όταν χρειάζεται, επειδή κάποιοι δείχνουν «κόκκινη κάρτα» σε τουρίστες μιας χώρας που αντιπαθούν.
Η υπερανάπτυξη του τουρισμού —ελλείψει άλλων εργαλείων— καθιστά τον κλάδο ένα διαρκές «μαλακό υπογάστριο» για την οικονομία. Και τα προβλήματα δεν προκύπτουν μόνο από πολέμους ή θυμωμένους «επαναστάτες», αλλά και από τη δομή του ίδιου του τουρισμού μας, που εισάγει σχεδόν το 80% των πόρων που χρησιμοποιεί για να παραγάγει το προϊόν του.
Αυτό επιβαρύνει υπέρμετρα το εξωτερικό ισοζύγιο και απορροφά τα περισσότερα από τα προγράμματα της ΔΥΠΑ για υποστήριξη κατά τους «άνεργους μήνες» ενός δυναμικού που εργάζεται σε έναν τομέα με πολύ χαμηλή παραγωγικότητα και προστιθέμενη αξία. Συνεπώς ο κλάδος είναι εντάσεως εργασίας, ώστε να μειωθεί το κόστος και να διατηρηθεί το προϊόν όσο το δυνατόν ανταγωνιστικότερο.
Αριθμοί και συγκρίσεις
Το 2025 ο τουρισμός κατέγραψε αφίξεις κοντά στα 38 εκατ. και εισπράξεις μαζί με την κρουαζιέρα 23,6 δισ. Το 2019 είχαμε αφίξεις 31,3 εκατ. τουριστών και εισπράξεις 18,2 δισ.
Η μέση δαπάνη ανά τουρίστα το 2025 ανήλθε στα 595 ευρώ από 564 ευρώ το 2019, με τις συνολικές διανυκτερεύσεις να παραμένουν στα ίδια επίπεδα. Παρά την αύξηση των επισκεπτών από 31,3 σε 38 εκατ., ο ωφελούμενος τομέας ήταν κυρίως τα αεροδρόμια και λιγότερο τα ξενοδοχεία.
Για σύγκριση, στην Πορτογαλία η μέση δαπάνη υπολογίζεται στα 1.400 ευρώ, ενώ στην Τουρκία στα 1.008 δολάρια, γεγονός που δείχνει ότι στη χώρα μας επισκέπτονται κυρίως «φτωχοί» τουρίστες.
Η αναγκαία αλλαγή του μοντέλου
Είναι προφανές ότι πρέπει να αλλάξει το τουριστικό μοντέλο και να συνδεθεί περισσότερο με την εγχώρια παραγωγή, ώστε να αφήνει περισσότερα χρήματα στη χώρα και να μειώσει την ευπάθεια σε τέτοια φαινόμενα.
