Απασχολεί κάθε γυναίκα: η αντιγήρανση είναι πρώτο θέμα συζήτησης και οι κατάλληλες τροφές μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Το κολλαγόνο καθιστά το δέρμα σφριγηλό και λαμπερό, στηρίζει τα εσωτερικά όργανα και συνδέει χόνδρους, μύες και οστά.
«Είναι αυτό το συστατικό που κρατά το σώμα μας ενωμένο»: χωρίς αυτήν την πρωτεΐνη το σώμα δεν θα διατηρούσε τη δομή του. Στο πρόσωπο, σε συνεργασία με την ελαστίνη, σχηματίζει ένα πλέγμα στο χόριο που τονώνει το δέρμα, αποτρέπει τη χαλάρωση και εμποδίζει τις λεπτές γραμμές να γίνουν μόνιμες ρυτίδες.
Τι είναι και πώς λειτουργεί
Το κολλαγόνο είναι δομική πρωτεΐνη που υπάρχει φυσικά στον οργανισμό και αποτελεί περίπου 33% των πρωτεϊνών του σώματος. Εντοπίζεται στο δέρμα, τα οστά, τους μύες, τους συνδέσμους, τους τένοντες, τους χόνδρους, αλλά και στον κερατοειδή, τα νύχια, τα δόντια και όλους τους συνδετικούς ιστούς.
Το σώμα παράγει κολλαγόνο φυσικά, αλλά από την ηλικία των 25 ετών και μετά η παραγωγή μειώνεται και το υπάρχον κολλαγόνο αρχίζει να φθείρεται. Επιπλέον, παράγοντες όπως η ρύπανση, το κάπνισμα και το στρες επιταχύνουν αυτή τη φθορά. Γι’ αυτό μπορεί να είναι ωφέλιμο να παρέμβουμε νωρίς, όχι μόνο για αισθητικούς λόγους αλλά και για την υγεία μυών, οστών και αρθρώσεων.
Παράγοντες επιτάχυνσης
Με την πάροδο του χρόνου, τα κύτταρα που συνθέτουν κολλαγόνο μειώνουν τη δραστηριότητά τους. Παράλληλα, πολλοί εξωτερικοί και εσωτερικοί παράγοντες επιταχύνουν την αποικοδόμησή του: η έκθεση στον ήλιο, στοιχεία του τρόπου ζωής όπως η διατροφή και το στρες, αλλά και ορμονικές αλλαγές — ιδίως στις γυναίκες σε εμμηνόπαυση.
Το κολλαγόνο αποικοδομείται και αναδομείται συνεχώς. Οποιαδήποτε ανισορροπία στην ποσότητα ή στην ποιότητα του παραγόμενου κολλαγόνου προκαλεί εμφανείς αλλαγές, όπως συμβαίνει με τη γήρανση. Μπορεί να θεωρούμε ότι η απώλεια ξεκινά στα 25, αλλά οι καθημερινές συνήθειες μπορούν να επισπεύσουν αυτή τη διαδικασία και να προκαλέσουν πρόωρα σημάδια φθοράς.
Δέκα τροφές πλούσιες σε κολλαγόνο
1 – Ζωμός από κόκαλα: Τα οστά, οι χόνδροι και οι τένοντες περιέχουν κολλαγόνο τύπου Ι, το πιο ωφέλιμο για δέρμα, νύχια και μαλλιά. Απελευθερώνεται με το παρατεταμένο μαγείρεμα: σιγοβράστε τα και χρησιμοποιήστε τον ζωμό ως βάση για σούπες ή ριζότο, ή πιέστε τον ως ρόφημα. Είναι πλούσιος σε αμινοξέα και μέταλλα όπως θείο, μαγνήσιο και ασβέστιο.
2 – Κοτόπουλο και γαλοπούλα: Και τα δύο πουλερικά είναι εξαιρετικές πηγές κολλαγόνου. Για να ωφεληθείτε πλήρως, προτιμήστε πιο λιπαρά κομμάτια όπως τα μπούτια ή καταναλώστε το πουλερικό ολόκληρο, μαζί με το δέρμα και τους χόνδρους. Αν τα βράσετε, φυλάξτε τον ζωμό, ο οποίος συγκεντρώνει κολλαγόνο και αμινοξέα.
3 – Σολομός: Τα λιπαρά ψάρια (σολομός, σκουμπρί, χέλι) είναι από τα πλουσιότερα σε κολλαγόνο, όπως και οι σαρδέλες όταν τρώγονται ολόκληρες. Το κολλαγόνο βρίσκεται κυρίως στο δέρμα, τα κόκαλα και τα λέπια — ψήστε τον σολομό χωρίς να αφαιρέσετε το δέρμα ή τηγανίστε το για τραγανό αποτέλεσμα.
4 – Κρέας: Βοδινό, μοσχαρίσιο και χοιρινό παρέχουν καλές ποσότητες κολλαγόνου, ιδιαίτερα στον συνδετικό ιστό και τους τένοντες. Αντί για άπαχα κομμάτια, επιλέξτε κομμάτια με λίγο περισσότερο λίπος, όπως παϊδάκια.
Αμινοξέα και μικροθρεπτικά
5 – Ασπράδι αυγού: Αν και οι άνθρωποι συχνά το θεωρούν μη άμεσα πηγή κολλαγόνου, τα ασπράδια είναι πλούσια σε προλίνη και γλυκίνη, κρίσιμα αμινοξέα για τη σύνθεση κολλαγόνου. Μια ομελέτα μόνο με ασπράδια προσφέρει πρωτεΐνη με λίγες θερμίδες.
6 – Γαρίδες: Στη γαρίδα το κολλαγόνο υπάρχει και στη σάρκα αλλά κυρίως στα εξωτερικά μέρη — όταν μαγειρεύονται πολύ τραγανές μπορούν να καταναλωθούν ολόκληρες, μαζί με το κέλυφος και τα πόδια.
7 – Στρείδια: Περιέχουν υψηλές ποσότητες ψευδαργύρου και χαλκού, καθώς και τα αμινοξέα προλίνη και λυσίνη, που είναι πρόδρομες ουσίες του κολλαγόνου. Καταναλώστε τα σε ειδικές περιστάσεις για πιο λαμπερή επιδερμίδα.
8 – Κόκκινες πιπεριές: Δεν έχουν κολλαγόνο, αλλά είναι εξαιρετική πηγή βιταμίνης C — ακόμα περισσότερη από αρκετά εσπεριδοειδή — και η βιταμίνη C είναι απαραίτητη για τη σύνθεση του κολλαγόνου. Συνδυάστε τις με κρέας ή ψάρι για καλύτερο αποτέλεσμα.
Μικρές προσθήκες με μεγάλο όφελος
9 – Σκόρδο: Το σκόρδο ενισχύει την παραγωγή κολλαγόνου επειδή συνδυάζει βιταμίνη C, ψευδάργυρο και χαλκό. Χρησιμοποιήστε το άνετα ως καρύκευμα σε πιάτα πλούσια σε κολλαγόνο — ίσως να σας επηρεάσει κοινωνικά, αλλά το δέρμα σας θα το εκτιμήσει.
10 – Όσπρια: Ρεβίθια, φακές και φασόλια είναι σημαντικές τροφές για τη σύνθεση κολλαγόνου, καθώς περιέχουν βιταμίνη C, πυρίτιο και μαγνήσιο. Ένας ακόμα λόγος να εντάξετε τα όσπρια στη διατροφή σας.
Μικρές αλλαγές στη διατροφή και ο συνδυασμός τροφών που προσφέρουν είτε άμεσα κολλαγόνο είτε τα απαραίτητα αμινοξέα και μικροθρεπτικά μπορούν να υποστηρίξουν τη διατήρηση της δομής του δέρματος και της γενικής υγείας των ιστών.
