Το Ιράν δήλωσε ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα επανέλθει μόλις τερματιστεί η σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, όμως οι εμπλεκόμενοι δεν φαίνεται να κινούνται πιο κοντά σε μια ουσιαστική λύση ή σε κοινή διευθέτηση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε από διήμερη σύνοδο κορυφής με τον πιο στενό σύμμαχο του Ιράν, τον Σι Τζινπίνγκ, όπου και οι δύο συμφώνησαν ότι τα στενά πρέπει να παραμείνουν ανοικτά. Ωστόσο, σύμφωνα με το Bloomberg, δεν καταγράφηκε ορατή πρόοδος προς αυτή την κατεύθυνση.
Η στάση της Τεχεράνης
Η Τεχεράνη επιδεικνύει μικρή διάθεση να χαλαρώσει τα μέτρα που έχει επιβάλει στην περιοχή —μέτρα που πρακτικά έχουν κλείσει τα στενά από την έναρξη του πολέμου— και εμμένει στην πρόθεση να διατηρήσει κάποιο βαθμό ελέγχου ακόμη και μετά το τέλος των εχθροπραξιών.
Οι ιρανικές απειλές κατά πλοίων στον Περσικό Κόλπο έχουν σχεδόν εκμηδενίσει τις εξαγωγές από την πετρελαϊκή ζώνη, ωθώντας ανοδικά τις τιμές ενέργειας και δίνοντας στο Ιράν σημαντικό μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ.
Δηλώσεις ηγεσίας
«Φυσικά, μόλις επιλυθεί η τρέχουσα κατάσταση αστάθειας, οι συνθήκες ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα επανέλθουν στο κανονικό», τόνισε ο Μασούντ Πεζεσκιάν, σύμφωνα με το πρακτορείο Mehr.
Ο Πεζεσκιάν πρόσθεσε, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες, ότι το Ιράν θα εφαρμόσει αποτελεσματικούς μηχανισμούς παρακολούθησης και ελέγχου στα στενά, εντός του πλαισίου του διεθνούς δικαίου, και ότι παραμένει προσηλωμένο σε διπλωματική επίλυση της κρίσης.
Η προσέγγιση του Πεκίνου
Από την πλευρά του, ο Κινέζος ΥΠΕΞ Γουάνγκ Γι δήλωσε την Παρασκευή ότι τα στενά πρέπει να ανοίξουν για ναυσιπλοΐα το συντομότερο δυνατό, μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο Xinhua.
Σε απάντηση στις ιρανικές παρεμβάσεις, οι ΗΠΑ επέβαλαν εμπάργκο στις εξαγωγές πετρελαίου της Ισλαμικής Δημοκρατίας, προσπαθώντας να πλήξουν τα κρατικά έσοδα και να αναγκάσουν την ηγεσία της Τεχεράνης να αποδεχθεί αμερικανικούς όρους για μια ειρηνευτική συμφωνία.
Συντονισμένες αντιληπτές θέσεις
Η ανακοίνωση του Πεκίνου ήρθε καθώς οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου επιχείρησαν να δείξουν κάποια σημεία σύγκλισης για τη Μέση Ανατολή κατά τη σύνοδο των ηγετών —παρά το γεγονός ότι στην πράξη κινούνται σε αντίθετα στρατόπεδα, με την Κίνα να έχει επανειλημμένα επικρίνει την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν.
Κατά την επιστροφή του από το Πεκίνο, ο Τραμπ είπε ότι συζήτησε με τον Σι Τζινπίνγκ το ενδεχόμενο χαλάρωσης κυρώσεων σε κινεζικές πετρελαϊκές εταιρείες που αγοράζουν ιρανικό αργό. Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έχει αυστηροποιήσει τους περιορισμούς το τελευταίο διάστημα, ενώ το Πεκίνο έδωσε εντολή στις εταιρείες του να αγνοήσουν τις κυρώσεις.
Επιλογή κυρώσεων σε εκκρεμότητα
«Θα λάβω μια απόφαση τις επόμενες ημέρες», είπε ο Τραμπ από το Air Force One, όταν ρωτήθηκε αν εξετάζει την άρση των κυρώσεων. «Πράγματι, το συζητήσαμε αυτό».
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι τρία κινεζικά δεξαμενόπλοια που διέσχισαν τα στενά αυτή την εβδομάδα φορτωμένα με ιρανικό πετρέλαιο μπόρεσαν να το πράξουν επειδή το επέτρεψαν οι ΗΠΑ. Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε νωρίτερα ότι πάνω από 30 πλοία έλαβαν άδεια διέλευσης από το βράδυ της Τετάρτης, επικαλούμενη αξιωματούχο του ναυτικού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Ο διπλός στόχος του Λευκού Οίκου
Ο Λευκός Οίκος βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: πώς να ανοίξει ξανά τα στενά, να μειώσει τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και να τερματίσει τη σύγκρουση — η οποία έχει προκαλέσει μια από τις μεγαλύτερες διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό στην ιστορία — ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Την ίδια ώρα, η φυσική αγορά αργού παρουσίασε και πάλι ανοδικές τάσεις τις τελευταίες ημέρες, υπενθυμίζοντας τη γενική στενότητα της προσφοράς στην παγκόσμια πετρελαϊκή αγορά.
Ανησυχία για νέες εντάσεις
Η τιμή του Brent έχει ανέβει περίπου 50% από την έναρξη του πολέμου, με αναλυτές να εκφράζουν φόβους για νέα κλιμάκωση των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς η επίσκεψη του Τραμπ στην Κίνα δεν απέφερε κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα για το άνοιγμα των Στενών.
Διπλωματικές επαφές
Ο Υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν, Μοχσίν Νακβί, έφτασε το Σάββατο στην Τεχεράνη, όπου συναντήθηκε με τον ιρανό ομόλογό του. Οι δύο αξιωματούχοι συζήτησαν τις διμερείς σχέσεις και τις προοπτικές επανέναρξης ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με το Πακιστάν να λειτουργεί ως βασικός διαμεσολαβητής, μετέδωσε το πρακτορείο Tasnim.
Η περιορισμένη ανάκαμψη στην κίνηση πλοίων που είχε παρατηρηθεί νωρίτερα αυτή την εβδομάδα έχει πλέον εξασθενήσει, καθώς οι πλοιοκτήτες παραμένουν πολύ προσεκτικοί.
Απόψεις αναλυτών
«Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε αδιέξοδο, η βία ξεσπά σποραδικά και το οικονομικό κόστος από το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αυξάνεται», επισημαίνει η Μπέκα Ουάσετου της Bloomberg Economics.
«Οι εκατέρωθεν απειλές για επιστροφή στις εχθροπραξίες συνεχίζονται και το status quo γίνεται όλο και πιο ασταθές. Θεωρούμε πιθανή την επιστροφή σε μια ανοιχτή σύρραξη», προσθέτει η ίδια ανάλυση.
Η μοναδική ρεαλιστική προοπτική για μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία φαίνεται πως είναι η αναβολή —τουλάχιστον προσωρινά— των συνομιλιών για το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου της Τεχεράνης. Και οι δύο πλευρές αφήνουν να εννοηθεί ότι το ζήτημα αυτό θα εξεταστεί σε επόμενο στάδιο, παρά το ότι ο Τραμπ είχε προβάλει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ως κύριο λόγο έναρξης του πολέμου.
Το Ιράν ανέφερε ότι «κατέληξε στο συμπέρασμα με τους Αμερικανούς» ότι το θέμα πρέπει να τεθεί σε μεταγενέστερα στάδια των διαπραγματεύσεων, χαρακτηρίζοντάς το «ιδιαίτερα περίπλοκο», όπως δήλωσε ο ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί σε συνέντευξη Τύπου στην Ινδία την Παρασκευή.
Ο Τραμπ επίσης είπε από το Air Force One ότι είναι διατεθειμένος να στείλει αμερικανικές δυνάμεις για να απομακρύνουν το ουράνιο του Ιράν «την κατάλληλη στιγμή», αν και νωρίτερα στο Fox News είχε αφήσει να εννοηθεί ότι μια τέτοια επιχείρηση θα ήταν «περισσότερο ζήτημα δημοσίων σχέσεων παρά οτιδήποτε άλλο».
Το εμπλουτισμένο ουράνιο της Τεχεράνης, το οποίο βρίσκεται σε άγνωστη τοποθεσία μετά την αμερικανοϊσραηλινή αεροπορική εκστρατεία του περασμένου Ιουνίου, παραμένει ένα από τα βασικά αγκάθια που εμποδίζουν την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας.
