Η ενασχόληση των παιδιών με τον αθλητισμό αποτελεί ουσιαστικό θεμέλιο για τη σωματική και ψυχική τους υγεία.

Γράφει ο Διαγόρας Ζαργάνης, Παιδίατρος, Συντονιστής Διευθυντής Παιδιατρικής Κλινικής, Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών.

Πολλοί γονείς ανησυχούν αν η άσκηση μπορεί να «φρενάρει» την ανάπτυξη των παιδιών τους. Είναι σημαντικό να ξεχωρίσουμε τους διαδεδομένους μύθους από τα επιστημονικά δεδομένα.

Μύθος για τα βάρη

Ένας από τους πιο διαδεδομένους μύθους είναι ότι η άσκηση με αντιστάσεις ή βάρη εμποδίζει το παιδί να ψηλώσει. Στην πραγματικότητα, όταν η προπόνηση γίνεται σωστά, με κατάλληλη καθοδήγηση και προσαρμογή στην ηλικία, δεν έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη.

Αντίθετα, η ελεγχόμενη άσκηση με αντιστάσεις μπορεί να ενισχύσει το μυοσκελετικό σύστημα και να βελτιώσει την οστική υγεία. Το ζητούμενο δεν είναι να αποφεύγεται η άσκηση, αλλά να γίνεται με ασφάλεια, σωστή τεχνική και επαρκή επίβλεψη.

Ένα παιδί που αθλείται ορθά δεν «μικραίνει»· αντιθέτως, βοηθά το σώμα του να φτάσει το μέγιστο του γενετικού δυναμικού, πολλές φορές προσθέτοντας και ένα επιπλέον όφελος στο τελικό ύψος.

Παγίδα η υπερπροπόνηση

Παρότι η άσκηση είναι γενικά ωφέλιμη, η υπερεντατική προπόνηση μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες. Όταν το σώμα πιέζεται πέρα από τις δυνατότητές του, εισέρχεται σε κατάσταση «απειλής» (stress mode) και ιεραρχεί τις λειτουργίες του προς την επιβίωση, αναστέλλοντας δευτερεύουσες διαδικασίες.

Αυτό μπορεί να εκδηλωθεί ως καθυστέρηση στην ανάπτυξη, όταν η ενέργεια που θα χρησιμοποιούνταν για το ύψος αναλώνεται στην υπερπροσπάθεια. Επιπλέον, παρατηρούνται ορμονικές διαταραχές: βλέπουμε συχνά κορίτσια που χάνουν την περίοδό τους ή αγόρια με σημαντική καταπόνηση που επηρεάζει τη σεξουαλική τους ωρίμανση.

Οι “οικοδομικοί λίθοι” της ανάπτυξης

Η προπόνηση είναι στην ουσία μια ελεγχόμενη καταπόνηση. Για να μετατραπεί αυτή σε ανάπτυξη, το σώμα χρειάζεται δύο βασικά στοιχεία: χρόνο και «υλικά».

Ανάπλαση: Ο οργανισμός απαιτεί επαρκή χρόνο ξεκούρασης για να αναδομηθεί μετά την άσκηση.

Διατροφή: Χωρίς τα κατάλληλα δομικά συστατικά —πρωτεΐνες, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία— το σώμα δεν μπορεί να «ξαναχτίσει» το κορμί μετά την προπόνηση. Σε περίπτωση ανεπαρκούς διατροφής, η ανάπτυξη θα καθυστερήσει και το τελικό αποτέλεσμα θα υπολείπεται του αναμενόμενου.

Άσκηση ή πρωταθλητισμός;

Είναι απαραίτητο να διακρίνουμε την καθημερινή άσκηση από τον πρωταθλητισμό. Ο τελευταίος αποτελεί μια απαιτητική διαδικασία που χρειάζεται εξειδικευμένη καθοδήγηση από καταρτισμένους δασκάλους και προπονητές, ώστε να προστατεύεται το παιδί από τραυματισμούς ή μόνιμες βλάβες.

Η κίνηση είναι ζωή, αρκεί να γίνεται με μέτρο και σωστή καθοδήγηση.

Προτού ξεκινήσει οποιαδήποτε αθλητική δραστηριότητα, είναι απαραίτητο το παιδί να εξετάζεται από παιδίατρο. Ο προληπτικός ιατρικός έλεγχος βοηθά ώστε η άθληση να παραμείνει πηγή υγείας, χαράς και σωστής ανάπτυξης, όχι αιτία προβλημάτων.

Στο Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών στηρίζουμε τους μικρούς αθλητές με εξειδικευμένα τμήματα και σύγχρονη τεχνολογία, διασφαλίζοντας ότι η ανάπτυξή τους προχωρά με ασφάλεια.

Διαβάστε περισσότερα άρθρα για θέματα που αφορούν την υγεία σας, εδώ.

Φωτογραφία: istock