Η ΕΚΠΟΙΖΩ ανακοινώνει την έναρξη έρευνας για τα υποπροϊόντα της βιομηχανίας τροφίμων που αντί να καταλήγουν σε χωματερές μπορούν να αξιοποιηθούν και να μετατραπούν σε νέα, ευεργετικά για την υγεία προϊόντα.
Το μέγεθος της σπατάλης
Στην ανάρτηση της οργάνωσης στην ηλεκτρονική της σελίδα επισημαίνεται ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει εκτεταμένη συζήτηση για τη σπατάλη τροφίμων. Σε παγκόσμιο επίπεδο παράγονται τεράστιες ποσότητες αποβλήτων κάθε μέρα: μόνο η Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με στοιχεία Eurostat 2020, εκτιμάται ότι σπατάλησε 58.512.559 τόνους τροφίμων.
Για την περίπτωση της Ελλάδας το 2020 το συνολικό ποσό της σπατάλης ανήλθε σε 2.048.189 τόνους.
Κατανομή απωλειών
Η κατανομή της σπατάλης στην Ελλάδα το 2020 υπήρξε η εξής: 372.204 τόνοι στον πρωτογενή τομέα παραγωγής, 375.158 τόνοι στον τομέα επεξεργασίας/μεταποίησης, 150.472 στο λιανικό εμπόριο και τη διανομή, 220.032 στις επιχειρήσεις τροφίμων – εστίασης και 930.323 τόνοι στα νοικοκυριά.
Επιπτώσεις στην κοινωνία και το περιβάλλον
Οι αριθμοί αυτοί αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη ότι την ίδια ώρα η επισιτιστική ανασφάλεια και ο υποσιτισμός αυξάνονται διαρκώς από το 2015 μέχρι σήμερα. Με βάση στοιχεία του ΟΗΕ, το 2021 σχεδόν 10% του παγκόσμιου πληθυσμού βρισκόταν σε καθεστώς πείνας.
Η αύξηση των αποβλήτων τροφίμων επιβαρύνει επίσης το περιβάλλον: συνδέεται με την αύξηση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τη μείωση φυσικών πόρων, τη διαταραχή οικοσυστημάτων και τη μείωση της βιοποικιλότητας, θέτοντας σε κίνδυνο το μέλλον του πλανήτη και της ανθρωπότητας.
Η κυκλική οικονομία ως απάντηση
Έννοιες όπως η κυκλική οικονομία, η επαναχρησιμοποίηση, η επισκευή και η ανακύκλωση δεν ανήκουν σε κάποιο μακρινό μέλλον αλλά στο σήμερα και απαιτούνται ως προσαρμογή σε ατομικό, επιχειρηματικό και κοινωνικό επίπεδο για τη βιωσιμότητα του πλανήτη.
Η κυκλική οικονομία περιγράφεται ως ένας τρόπος παραγωγής και κατανάλωσης που στηρίζεται στην επαναχρησιμοποίηση, την ανταλλαγή, την επισκευή και την ανακύκλωση προϊόντων και υλικών. Στόχος είναι να παραταθεί όσο γίνεται η διάρκεια ζωής τους, ώστε να μειωθούν τα απόβλητα και οι ρύποι που προκύπτουν από τη λειτουργία της βιομηχανίας, τη χρήση προϊόντων και τη διαχείριση απορριμμάτων.
Σχεδιασμός και οφέλη
Η αντιμετώπιση του προβλήματος προϋποθέτει αλλαγές στην παραγωγή και την κατανάλωση. Σύμφωνα με πληροφορίες από τη σελίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εκτιμάται ότι πάνω από το 80% όλων των επιπτώσεων των προϊόντων στο περιβάλλον καθορίζεται στο στάδιο του σχεδιασμού. Η παραγωγή πιο ανθεκτικών και βιώσιμων προϊόντων θα μείωνε την κατανάλωση ενέργειας και πόρων.
Στην κυκλική οικονομία προϊόντα και υλικά που άλλοτε θεωρούνταν σκουπίδια επεξεργάζονται και αποκτούν νέα χρήση: μετατρέπονται σε υποπροϊόντα, πρώτες ύλες για τη βιομηχανία ή ακόμη και σε φυσικά λιπάσματα που βελτιώνουν τη γονιμότητα του εδάφους.
Το πρόγραμμα EXCEL4MED
Στο πλαίσιο αυτής της φιλοσοφίας εντάσσεται το νέο ερευνητικό πρόγραμμα EXCEL4MED, στο οποίο συμμετέχει η ΕΚΠΟΙΖΩ και που ξεκίνησε τον Ιανουάριος 2023. Στόχος του είναι η εξαγωγή με φυσικό τρόπο —χωρίς χρήση χημικών ουσιών— των αντιοξειδωτικών που υπάρχουν σε υπολείμματα από εσπεριδοειδή και ρόδια, όπως κουκούτσια και φλούδες.
Τα εκχυλίσματα αυτά πρόκειται να ενσωματωθούν σε νέα, πιο υγιεινά τρόφιμα, για παράδειγμα στο τυρί σε άρμη και στα smoothies, ενώ αναμένεται επίσης η παραγωγή χυμών με χαμηλή περιεκτικότητα σε φυσικά σάκχαρα.
Συνεργασίες και επόμενα βήματα
Οι εργασίες του προγράμματος βρίσκονται σε εξέλιξη με τη συμμετοχή φορέων από τον ακαδημαϊκό χώρο, τη βιομηχανία τροφίμων, την κοινωνία των πολιτών και την τοπική αυτοδιοίκηση σε Ελλάδα, Μάλτα και Γαλλία.
Στο πλαίσιο του EXCEL4MED, η ΕΚΠΟΙΖΩ θα πραγματοποιήσει έρευνα για να διερευνήσει τη γνώμη των καταναλωτών σχετικά με τα προϊόντα που θα παραχθούν. Επιπλέον, η οργάνωση επιδιώκει να συμβάλει στη δημόσια συζήτηση για τα οφέλη της κυκλικής οικονομίας στην προστασία του πλανήτη και στην προώθηση ενός πιο βιώσιμου μέλλοντος για όλους.
Διαβάστε ακόμη
Ανδρέας Βρεττός: Ποιος είναι ο Mr. Ravenna που «νίκησε» τον Σκλαβενίτη (pics)
Οι τέσσερις Ελληνίδες πλοιοκτήτριες που πρωταγωνιστούν το 2023
Οι εκλογές μεταθέτουν τις μεγάλες ιδιωτικοποιήσεις
