Η βρογχοκήλη περιγράφει τη διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα. Ο όρος αναφέρεται στο μέγεθος του αδένα και όχι απαραίτητα σε μια συγκεκριμένη διάγνωση.

Γράφει ο Ιωάννης Μίντζηρας, Επιμελητής, Κλινικής Γενικής, Λαπαροσκοπικής, Ογκολογικής και Ρομποτικής Χειρουργικής, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Κατά συνέπεια, κάποιος μπορεί να έχει βρογχοκήλη ενώ ο θυρεοειδής λειτουργεί κανονικά, αλλά μπορεί επίσης να συνυπάρξει υποθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός ή όζοι. Με άλλα λόγια, η βρογχοκήλη δεν είναι πάντα επικίνδυνη, όμως δεν επιτρέπεται να την αγνοήσουμε.

Πότε είναι σχετικά αθώα

Σε πολλές περιπτώσεις η βρογχοκήλη είναι μικρή και ασυμπτωματική. Συχνά εντοπίζεται τυχαία κατά την κλινική εξέταση ή σε υπερηχογράφημα τραχήλου που έγινε για άλλο λόγο. Οι μικρές βρογχοκήλες πολλές φορές δεν απαιτούν άμεση θεραπεία, αλλά χρειάζονται σωστή αξιολόγηση για να καθοριστεί η αιτία και η ανάγκη παρακολούθησης.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπάρχει διόγκωση, αλλά γιατί μεγάλωσε ο θυρεοειδής. Αιτίες μπορεί να αποτελούν η πολυοζώδης βρογχοκήλη, η νόσος Graves, η θυρεοειδίτιδα Hashimoto, η έλλειψη ιωδίου σε ορισμένους πληθυσμούς ή, σπανιότερα, άλλες παθήσεις του θυρεοειδούς. Γι’ αυτό η εκτίμηση πρέπει να περιλαμβάνει τόσο λειτουργικό όσο και μορφολογικό έλεγχο.

Πότε χρειάζεται σοβαρή εκτίμηση

Πιο προσεκτική διερεύνηση απαιτείται όταν ο ασθενής παρατηρεί εμφανές πρήξιμο στον λαιμό, αίσθημα πίεσης, δυσκολία στην κατάποση, βραχνάδα, ανεξήγητο βήχα ή ακόμη και δυσκολία στην αναπνοή, ιδίως αν η διόγκωση είναι μεγάλη ή κατεβαίνει προς τα κάτω στον θώρακα. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να υποδηλώνουν πιεστικά φαινόμενα σε γειτονικές ανατομικές δομές.

Εκτίμηση χρειάζεται επίσης όταν υπάρχουν σημεία δυσλειτουργίας του θυρεοειδούς. Σε υπερλειτουργία μπορεί να εμφανιστούν ταχυκαρδία, νευρικότητα, τρόμος, εφίδρωση και απώλεια βάρους. Σε υπολειτουργία μπορεί να υπάρχουν κόπωση, υπνηλία, αύξηση βάρους ή αίσθημα ψύχους. Η παρουσία βρογχοκήλης από μόνη της δεν καθορίζει τη λειτουργία του αδένα· αυτό ξεκαθαρίζει με αιματολογικό έλεγχο.

Βασικές εξετάσεις που γίνονται

Οι συνήθεις εργαστηριακές εξετάσεις περιλαμβάνουν TSH και, όπου χρειάζεται, FT4/FT3, ενώ απαραίτητο είναι και το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς. Το υπερηχογράφημα διακρίνει αν πρόκειται για διάχυτη διόγκωση ή για πολυοζώδη βρογχοκήλη, αναδεικνύει ύποπτα χαρακτηριστικά και καθορίζει αν απαιτείται παρακέντηση (FNA).

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει σπινθηρογράφημα ή άλλος απεικονιστικός έλεγχος, ανάλογα με τα ευρήματα και το αν συνυπάρχει υπερθυρεοειδισμός.

Ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και τα συμπτώματα. Κάποιες βρογχοκήλες απλώς παρακολουθούνται. Άλλες αντιμετωπίζονται φαρμακευτικά, ιδίως αν σχετίζονται με υπερθυρεοειδισμό ή υποθυρεοειδισμό. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις εφαρμόζεται ραδιενεργό ιώδιο.

Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν η βρογχοκήλη είναι μεγάλη και προκαλεί συμπτώματα πίεσης, δυσκολία στην κατάποση ή στην αναπνοή, όταν υπάρχει σημαντική αισθητική ενόχληση ή όταν υπάρχουν ύποπτα ευρήματα που απαιτούν οριστική αντιμετώπιση.

Συνοπτικά, η βρογχοκήλη δεν είναι πάντα επικίνδυνη, αλλά απαιτεί σωστή αξιολόγηση για να διαπιστωθεί αν πρόκειται για αβλαβές εύρημα ή για κατάσταση που χρειάζεται θεραπεία. Η προσέγγιση βασίζεται στο μέγεθος, στη λειτουργία του θυρεοειδούς, στην εικόνα του υπερηχογραφήματος και στα συμπτώματα του ασθενούς.

Αν υπάρχει διόγκωση στον λαιμό, αίσθημα πίεσης ή πρόσφατο εύρημα βρογχοκήλης σε υπερηχογράφημα, η εξειδικευμένη εκτίμηση θα καθορίσει έγκαιρα αν αρκεί παρακολούθηση ή αν απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση και θεραπεία.

Διαβάστε περισσότερα άρθρα για θέματα που αφορούν την υγεία σας, εδώ.

Φωτογραφία: iStock