Η ελληνική βιομηχανία των επώνυμων τυποποιημένων τροφίμων και ποτών αντιμετωπίζει μία τριπλή κρίση, καθώς συγκλίνουν η αύξηση του κόστους ενέργειας, η άνοδος του κόστους πρώτων υλών λόγω της κλιματικής αλλαγής και το επιπλέον κόστος από ρυθμιστικές παρεμβάσεις που προκύπτουν από εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές της πράσινης μετάβασης.

Σοβαρές προκλήσεις για τις επιχειρήσεις

Όπως τόνισε ο πρόεδρος του Συνδέσμου κατά την ετήσια γενική συνέλευση, Ι. Γιώτης, «Βρισκόμαστε σε μια περίοδο που οι προκλήσεις είναι πολλαπλές και πολύπλοκες». Ανέφερε ότι μετά την πανδημία και τη διακοπή στην εφοδιαστική αλυσίδα, η εισβολή κοντά στα ευρωπαϊκά σύνορα ανατάραξε την αγορά ενέργειας και αύξησε το κόστος των πρώτων υλών.

Ο κ. Γιώτης επεσήμανε επίσης ότι «η κλιματική κρίση χτυπά την ελληνική παραγωγή με τις συνέπειες να γίνονται ορατές καθημερινά σε μια σειρά προϊόντων». Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε το ελαιόλαδο, της τιμής του οποίου η αύξηση έχει ξεπεράσει το 140% σε σύγκριση με το 2020.

Η βιομηχανία υπέρ του καταναλωτή

Σε αυτό το περιβάλλον, σύμφωνα με τον κ. Γιώτη, πρωταρχικός στόχος της βιομηχανίας είναι να προστατεύσει τον καταναλωτή από τις επιπτώσεις της αύξησης του κόστους ζωής, διασφαλίζοντας επαρκή και προσιτά προϊόντα διατροφής.

Στο επίκεντρο της συνέλευσης βρέθηκε το ζήτημα των ανατιμήσεων. Ο πρόεδρος υπογράμμισε ότι, παρά τις πιέσεις, η επώνυμη βιομηχανία τροφίμων και ποτών δεν κερδοσκοπεί και καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια για να διατηρήσει προσιτές τιμές.

Μελέτες και στοιχεία για τον πληθωρισμό

Ο κ. Γιώτης αναφέρθηκε στη μελέτη του ΙΕΛΚΑ, υπενθυμίζοντας ότι αν αφαιρεθεί ο ΦΠΑ, τον Ιανουάριο του 2024 το ελληνικό τυπικό καλάθι προϊόντων ήταν 25% φθηνότερο σε σχέση με αντίστοιχα ευρωπαϊκά.

Παρουσίασε επίσης προκαταρτικά στοιχεία ειδικής μελέτης για τον πληθωρισμό στα επώνυμα τυποποιημένα τρόφιμα, που εκπονήθηκε από τον ΣΕΒΤ σε συνεργασία με το ΙΟΒΕ, και τα οποία δείχνουν ότι ο κλάδος δεν τροφοδοτεί τον πληθωρισμό: τον Απρίλιο ο πληθωρισμός των επώνυμων τυποποιημένων τροφίμων, εξαιρουμένου του ελαιόλαδου, ήταν μόλις 0,6%.

Απορρόφηση αυξήσεων και κερδοφορία

Ο πρόεδρος του ΣΕΒΤ υποστήριξε ότι οι βιομηχανίες «όχι μόνο δεν κερδοσκόπησαν, αλλά απορρόφησαν μεγάλο μέρος των αυξήσεων, εκτός ελαιολάδου, για να προστατεύσουν τον καταναλωτή». Εξετάζοντας τους ισολογισμούς του 2022 σημαντικού μέρους των μελών του Συνδέσμου και αφαιρώντας έκτακτα κέρδη από εξαγορές και συγχωνεύσεις, προκύπτει ότι τα καθαρά κέρδη αυτών των επιχειρήσεων εμφάνισαν μείωση -7,5%.

«Πρέπει να γίνει σαφές ότι η ακρίβεια δεν είναι εχθρός μόνο για τον πολίτη, είναι και για τη βιομηχανία. Καμία επώνυμη βιομηχανία δεν επιδιώκει ευκαιριακά υψηλές τιμές γιατί στο τέλος της ημέρας αυτό θα μειώσει την κατανάλωση», τόνισε ο κ. Γιώτης.

Αίτημα για μείωση ΦΠΑ

Η μείωση του ΦΠΑ αποτελεί πάγιο αίτημα της βιομηχανίας τροφίμων και επανήλθε από τον πρόεδρο του ΣΕΒΤ στη συνέλευση. «Στηρίξαμε τα μέτρα. Ό,τι μας ζητήθηκε το κάναμε. Θέλουμε να έχουμε μια μείωση του ΦΠΑ. Να ανταγωνιστούμε κι εμείς τις υπόλοιπες χώρες», είπε και δεσμεύτηκε ότι ο Σύνδεσμος θα στηρίξει κάθε προσπάθεια ώστε το όφελος να καταλήξει στον καταναλωτή.

Απαντώντας στο αίτημα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, απέρριψε εκ νέου την πρόταση για μείωση του ΦΠΑ: «Δεν θα βάλω την υπογραφή μου σε αποσταθεροποίηση του προϋπολογισμού», σημείωσε.

Προϋπολογισμός και φορολογική πολιτική

Ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι μια τέτοια μείωση θα επηρέαζε αρνητικά το ισοζύγιο πληρωμών και ότι δεν είναι βέβαιο ότι οποιαδήποτε μείωση θα φτάσει τελικά στον καταναλωτή. Δεν απέκλεισε, ωστόσο, μείωση άλλων φόρων πέραν αυτών που έχουν ήδη προγραμματιστεί, όπως η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών το 2025, επισημαίνοντας ότι οι αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τα αποτελέσματα της μάχης κατά της φοροδιαφυγής.

«Είναι σε εξέλιξη η μάχη για την πάταξη της φοροδιαφυγής… Ολοκληρώσαμε τη διασύνδεση των ταμειακών με τα POS και προχωρούμε με τα ERP. Αυτό φαίνεται ότι ήδη ξεκινά να αποδίδει», είπε ο υπουργός, προσθέτοντας ότι πρέπει πρώτα να υπάρχει πραγματική εικόνα των δημοσιονομικών δυνατοτήτων πριν ληφθούν φορολογικές παρεμβάσεις.

Έλεγχοι και ευρωπαϊκή παρέμβαση

Το υπουργείο Ανάπτυξης συνεχίζει με εντατικούς ρυθμούς τους ελέγχους στην αγορά για τη συγκράτηση φαινομένων αισχροκέρδειας, όπως ανέφερε ο υπουργός Κώστας Σκρέκας. «Γίνονται έλεγχοι, υπάρχουν ευρήματα και εφόσον διαπιστωθεί ότι υπάρχουν παραβάσεις θα επιβληθούν πρόστιμα, γιατί ο στόχος μας είναι να προστατεύσουμε τα νοικοκυριά», δήλωσε.

Σχολιάζοντας την επιστολή του πρωθυπουργού προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο κ. Σκρέκας σημείωσε ότι πρόκειται για πρωτοβουλία κατά αθέμιτων εμπορικών πρακτικών που συχνά εφαρμόζουν πολυεθνικές για να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη μεταξύ χωρών, και ότι αυτή είναι η πρώτη τέτοια επιστολή από πρωθυπουργό προς την φον ντερ Λάιεν.

Μέτρα για διαφάνεια και σύγκριση τιμών

Ο υπουργός επισήμανε ότι στόχος είναι «να προστατεύσουμε τον καταναλωτή, να τιθασεύσουμε τον πληθωρισμό, να αποκλιμακωθούν οι τιμές και τα νοικοκυριά να μπορούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της ακρίβειας». Πρόσθεσε ότι η αντιμετώπιση των πολυεθνικών απαιτεί κεντρική ευρωπαϊκή παρέμβαση καθώς το ζήτημα υπερβαίνει τις εθνικές αγορές.

Αναφερόμενος στο καλάθι του καταναλωτή τόνισε ότι «στην Ελλάδα, σε σχέση με τα αντίστοιχα καλάθια στη Ρουμανία, στην Ισπανία, στην Πορτογαλία, στη Γαλλία και στη Γερμανία, είναι φθηνότερο σε μέσους όρους», γεγονός που δείχνει ότι κάποια μέτρα αρχίζουν να αποδίδουν. Παρότρυνε παράλληλα τους καταναλωτές να χρησιμοποιήσουν την πλατφόρμα e-katanalotis για σύγκριση τιμών, καθώς σύμφωνα με τον ίδιο μπορούν να εξοικονομήσουν έως και 15%.

Συμπεριφορά καταναλωτή σύμφωνα με NielsenIQ

Πώς ανταποκρίνονται οι καταναλωτές στις πληθωριστικές πιέσεις αποτυπώνει η έρευνα Consumer Outlook της NielsenIQ. Το 2024 παραμένει χρονιά όπου οι περισσότεροι Έλληνες καταναλωτές νιώθουν αβεβαιότητα και είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις επιλογές και τις δαπάνες τους. Το 53% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι βρίσκεται σε χειρότερη οικονομική κατάσταση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, ποσοστό όμως μειωμένο από το 60% του περασμένου έτους.

Με κύρια ανησυχία το αυξανόμενο κόστος ζωής, οι Έλληνες αναζητούν έξυπνους τρόπους αγορών για να εξοικονομούν, χωρίς να μειώνουν απαραίτητα την κατανάλωση. Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας φαίνεται να ανταποκρίνονται στην ανάγκη αυτή, φτάνοντας σε ιστορικό υψηλό μερίδιο αγοράς 25,4% το πρώτο τρίμηνο του 2024, με ανάπτυξη 5,4%.

Συνήθειες αγορών και επιρροές

Σύμφωνα με δεδομένα του τμήματος Advanced Analytics της NielsenIQ, ο Έλληνας αγοραστής μένει μπροστά στο ράφι κατά μέσο όρο 6 δευτερόλεπτα, είναι από τους πιο ελαστικούς σε ευρωπαϊκό επίπεδο στη σύγκριση τιμών, επισκέπτεται περίπου 2,5 διαφορετικές λιανεμπορικές αλυσίδες το μήνα και επιλέγει συγκεκριμένα προϊόντα πάνω στο ράφι.

Επιπλέον, τα «προϊοντικά tails» για το σύνολο των FMCG κατηγοριών αντιστοιχούν περίπου στο 42% του κωδικολογίου και συμβάλλουν σε λιγότερο από το 2% των πωλήσεων, σύμφωνα με τη μελέτη.

Κώστας Καραφωτάκης – Τάκης Πέρκιζας: Το σχέδιο για τη νέα εποχή της ΕΨΑ

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ