Πριν από έξι χρόνια, μια σχεδόν άγνωστη γερμανική βιοτεχνολογική εταιρεία άλλαξε την πορεία της παγκόσμιας πανδημίας αναπτύσσοντας το πρώτο εγκεκριμένο εμβόλιο mRNA κατά της COVID-19. Μετά από πάνω από μια δεκαετία έρευνας στην τεχνολογία mRNA για θεραπείες κατά του καρκίνου, η BioNTech συνεργάστηκε με την Pfizer και έφερε στην αγορά το εμβόλιο σε ρεκόρ χρόνου, εξασφαλίζοντας διεθνή αναγνώριση στους ιδρυτές της, Uğur Şahin και Özlem Türeci.
Σήμερα, όμως, η εταιρεία με έδρα το Μάιντς αντιμετωπίζει μια σκληρή πραγματικότητα. Σε ανακοίνωσή της την Τρίτη, η εταιρεία γνωστοποίησε ότι θα κλείσει εγκαταστάσεις παραγωγής στη Γερμανία και τη Σιγκαπούρη, θα προχωρήσει σε περικοπές κόστους μετά από καθαρή ζημία 532 εκατομμυρίων ευρώ σε ένα τρίμηνο και θα προετοιμαστεί για την αποχώρηση των οραματιστών ιδρυτών της, Şahin και Türeci. Συνολικά, περίπου 1.860 εργαζόμενοι κινδυνεύουν να χάσουν τις θέσεις τους.
Από τη δόξα στην πίεση
Η εταιρεία που κάποτε παρήγαγε δισεκατομμύρια δόσεις, συμβάλλοντας στην αποτροπή εκατομμυρίων πιθανών θανάτων και στο άνοιγμα κλειστών οικονομιών, κινδυνεύει πλέον να μείνει στην ιστορία ως μια «μεμονωμένη επιτυχία» αν δεν καταφέρει να ανανεωθεί.
Ο οικονομικοί αναλυτές τονίζουν ότι τα προβλήματα ξεκίνησαν από το αναμενόμενο αλλά καθοριστικό τέλος των προσωρινών εσόδων από την COVID, που από τα τέλη του 2020 απέφεραν στη BioNTech δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ.
Στρατηγικά λάθη και εξωτερικές πιέσεις
Στο μείγμα προστίθενται το υψηλό κόστος της βιοτεχνολογικής έρευνας και ανάπτυξης και οι τρέχουσες οικονομικές προκλήσεις της Γερμανίας — όπως το υψηλό κόστος εργασίας και ενέργειας και η γραφειοκρατία — που ανέδειξαν πόσο επικίνδυνο μπορεί να είναι να βασίζεσαι σε ένα μόνο «best-seller» προϊόν.
Η ζήτηση για το εμβόλιο της BioNTech μειώθηκε πολύ πιο γρήγορα από το αναμενόμενο: το πρώτο τρίμηνο του 2026 τα έσοδα υποχώρησαν κατά 35% σε σχέση με πέρυσι, φτάνοντας τα 118 εκατομμύρια ευρώ. Στην ανακοίνωσή της η εταιρεία προειδοποίησε ότι «αναμένουμε ότι τα έσοδα από τα εμβόλια κατά της COVID-19 θα είναι χαμηλότερα σε σύγκριση με το 2025 λόγω της μείωσης στις αγορές της Ευρώπης και των ΗΠΑ».
Παραγωγική υπερβάλλουσα ικανότητα
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η BioNTech δημιούργησε πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα κατά την άνοδο της πανδημίας και πλέον αντιμετωπίζει αδρανή εργοστάσια. Εξαιτίας αυτού, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι θα μεταφέρει όλη την παραγωγή εμβολίων κατά της COVID στην Pfizer.
Τον περασμένο Δεκέμβριο η BioNTech πυροδότησε διαμάχη εξαγοράζοντας την ανταγωνίστρια CureVac έναντι 1,25 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η CureVac είχε αναπτύξει το δικό της υποψήφιο εμβόλιο κατά της COVID, το οποίο έδειξε χαμηλή αποτελεσματικότητα και τελικά απορρίφθηκε. Παρά τούτο, η CureVac μήνυσε τη BioNTech και την Pfizer το 2022, ισχυριζόμενη παραβίαση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας mRNA.
Κλείσιμο εγκαταστάσεων και τοπικές αντιδράσεις
Με την εξαγορά των δικαιωμάτων και των διπλωμάτων, η BioNTech έβαλε τέρμα στις νομικές διαδικασίες και απέφυγε τον κίνδυνο διεκδικήσεων δισεκατομμυρίων. Ωστόσο, στη φετινή αναδιάρθρωση αποκαλύφθηκε ότι το πρώην εργοστάσιο της CureVac στο Τύμπιγκεν συμπεριλαμβανόταν στις εγκαταστάσεις που θα κλείσουν.
Ο δήμαρχος του Τύμπιγκεν, Μπόρις Πάλμερ, χαρακτήρισε το κλείσιμο «βαρύ πλήγμα για τους πολλούς άκρως εξειδικευμένους υπαλλήλους» που διατηρούσαν τη CureVac σε λειτουργία. Το συνδικάτο IG BCE μίλησε για «προσέγγιση σχεδιασμένης καταστροφής», κατηγορώντας την εταιρεία ότι βασίζεται σε «βραχυπρόθεσμους οικονομικούς λόγους» που θα υπονομεύσουν την ανθεκτικότητα του γερμανικού βιοτεχνολογικού κόμβου.
Το τοπικό επιμελητήριο IHK Reutlingen προειδοποίησε ότι το κλείσιμο θα σηματοδοτήσει απώλεια «έξυπνων μυαλών, διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τεχνολογικής τεχνογνωσίας» που προκύπτει από την έρευνα και ανάπτυξη.
Αποχώρηση των ιδρυτών
Τον Μάρτιο, οι επιστήμονες τουρκικής καταγωγής Şahin και Türeci ανακοίνωσαν ότι θα παραιτηθούν από τις θέσεις τους έως το τέλος του έτους για να ξεκινήσουν μια νέα, φιλόδοξη επιχείρηση βιοτεχνολογίας. Οι δύο ιδρυτές δεν ήταν μόνο οι δημιουργοί της BioNTech, αλλά και η κινητήρια δύναμη πίσω από την επιτυχία της.
Μετά την ανακοίνωση της αποχώρησής τους, οι μετοχές της εταιρείας υποχώρησαν περίπου 18%, εγείροντας ανησυχίες για το αν η BioNTech μπορεί να διατηρήσει την καινοτόμο δυναμική της χωρίς αυτούς.
Στροφή προς τον καρκίνο με mRNA
Η BioNTech μετατοπίζει πλέον το βάρος της στην ανάπτυξη προηγμένων θεραπειών για τον καρκίνο με mRNA, συμπεριλαμβανομένων νέων θεραπειών που αναπτύσσονται σε συνεργασία με τη Bristol Myers Squibb για τον καρκίνο του μαστού, του πνεύμονα και άλλους τύπους.
Στην τελευταία τριμηνιαία έκθεσή της, η εταιρεία ανέφερε ότι αναμένει να διεξάγει 15 κλινικές δοκιμές Φάσης 3 για θεραπείες κατά του καρκίνου, ακολουθώντας μια προσέγγιση «όλα ή τίποτα».
Ο απερχόμενος διευθύνων σύμβουλος Şahin δήλωσε ότι η BioNTech «θα παραμείνει προσηλωμένη στο όραμά της να μετατρέψει την επιστήμη σε επιβίωση για τους ασθενείς που ζουν με καρκίνο» και ότι θα συνεχίσει να επιταχύνει τα βασικά στρατηγικά προγράμματά της.
Η εταιρεία στοχεύει στην εξοικονόμηση 500 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως έως το 2029 μέσω της ανάθεσης της παραγωγής εμβολίων κατά της COVID στην Pfizer και του κλεισίματος ορισμένων εγκαταστάσεών της. Παράλληλα, η BioNTech θα διατηρήσει ένα μικρό μερίδιο σε μια νέα επιχείρηση που θα ξεκινήσουν οι ιδρυτές και που θα ασχοληθεί με την τεχνολογία mRNA επόμενης γενιάς.
Πηγή: Deutsche Welle
