Νέος γύρος αναταράξεων καταγράφεται στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή οδηγεί ξανά το πετρέλαιο σε εκρηκτική άνοδο.
Οι ελπίδες για αποκλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν απομακρύνονται, ενώ το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο της παγκόσμιας ανησυχίας. Το αποτέλεσμα είναι οι επενδυτές να επιστρέφουν μαζικά στο πετρέλαιο, φοβούμενοι σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια τροφοδοσία.
Οι τιμές του Brent σημείωσαν άνοδο περίπου 4,55%, φτάνοντας τα 105,90 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI εκτινάχθηκε πάνω από 5%, αγγίζοντας τα 100,24 δολάρια. Η αγορά αντέδρασε άμεσα μετά την απόρριψη της ιρανικής αντιπρότασης από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χαρακτήρισε τη στάση της Τεχεράνης «εντελώς απαράδεκτη».
Το κλίμα επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο από τις πληροφορίες ότι το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί ουσιαστικά κλειστό το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου σε περιόδους ομαλότητας. Οι αγορές φοβούνται πως οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή στη ροή πετρελαίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα ενεργειακή κρίση με παγκόσμιες επιπτώσεις.
Οι αγορές βλέπουν παρατεταμένη κρίση στην ενέργεια
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ακόμη και σε περίπτωση άμεσης διπλωματικής συμφωνίας, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι γρήγορη. Σύμφωνα με εκτιμήσεις μεγάλων χρηματοοικονομικών οίκων, η αποκατάσταση των αλυσίδων εφοδιασμού μπορεί να απαιτήσει αρκετούς μήνες, ενώ τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου συνεχίζουν να μειώνονται επικίνδυνα. Η Goldman Sachs εκτιμά ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου ενδέχεται να πέσουν κάτω από τις 98 ημέρες κάλυψης ζήτησης, όταν στα τέλη Φεβρουαρίου βρίσκονταν στις 105 ημέρες. Πρόκειται για επίπεδα που η αγορά είχε να δει από το 2018, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος της πίεσης που δέχεται το ενεργειακό σύστημα. Την ίδια ώρα, η Morgan Stanley σημειώνει ότι η αγορά πετρελαίου δίνει κυριολεκτικά «μάχη με τον χρόνο», καθώς όλα εξαρτώνται από το πόσο θα παραμείνει περιορισμένη η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ. Οι traders παρακολουθούν κάθε εξέλιξη, με τη μεταβλητότητα να θυμίζει περιόδους μεγάλης γεωπολιτικής κρίσης.
Δεξαμενόπλοια χωρίς σήμα και φόβοι για νέες επιθέσεις
Το κλίμα αβεβαιότητας ενισχύθηκε περαιτέρω από πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες τρία δεξαμενόπλοια διέσχισαν το Στενό του Ορμούζ με απενεργοποιημένους τους πομπούς εντοπισμού τους, επιχειρώντας να αποφύγουν πιθανές επιθέσεις.
Τα στοιχεία προέρχονται από τις πλατφόρμες Kpler και LSEG, προκαλώντας νέα ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Παράλληλα, η Νότια Κορέα καταδίκασε επίθεση σε φορτηγό πλοίο που συνδέεται με κορεατική ναυτιλιακή εταιρεία, τονίζοντας ότι θα υπάρξει αντίδραση μόλις εντοπιστούν οι υπεύθυνοι. Η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς το Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη. Η κατάσταση έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει κυβερνήσεις και οικονομίες. Ο πρωθυπουργός της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, κάλεσε δημόσια τους πολίτες να περιορίσουν την κατανάλωση καυσίμων, να μειώσουν τα ταξίδια και να αποφεύγουν αγορές χρυσού, προειδοποιώντας για σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις από την άνοδο των ενεργειακών τιμών.
Το διπλωματικό αδιέξοδο αυξάνει τον πανικό
Το νέο ράλι στις τιμές ξεκίνησε αμέσως μετά τη δημόσια απόρριψη της ιρανικής απάντησης από τον Ντόναλντ Τραμπ μέσω της πλατφόρμας Truth Social. Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι η πρόταση της Τεχεράνης δεν διασφαλίζει τον τερματισμό της σύγκρουσης, ενώ το Ιράν επιμένει ότι δεν πρόκειται να ανοίξει πλήρως το Ορμούζ χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις και αποζημιώσεις. Ιρανός αξιωματούχος φέρεται να δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την κρίση χωρίς να «πληρώσουν για τις ζημιές» που έχουν προκληθεί. Η δήλωση αυτή ενίσχυσε τις εκτιμήσεις ότι η αντιπαράθεση μπορεί να παραταθεί περισσότερο απ’ όσο αρχικά υπολόγιζαν οι αγορές.
Οι αναλυτές της αγοράς ενέργειας τονίζουν ότι η αβεβαιότητα πλέον δεν αφορά μόνο τη διάρκεια του πολέμου, αλλά και το ενδεχόμενο μιας μόνιμης αλλαγής στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς πετρελαίου. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη ανατρέψει τις ισορροπίες στις μεταφορές, στην ασφάλιση πλοίων και στις ενεργειακές ροές.
Οι συνέπειες φτάνουν ήδη στις οικονομίες και τους καταναλωτές
Οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου αρχίζουν να περνούν σταδιακά στην πραγματική οικονομία. Ο πληθωρισμός, το αυξημένο κόστος μεταφορών και η επιβάρυνση στη βιομηχανική παραγωγή δημιουργούν νέο κύμα ανησυχίας διεθνώς. Στην Ευρώπη, οι επιχειρήσεις παρακολουθούν με αγωνία τις εξελίξεις, φοβούμενες νέα ενεργειακή επιβάρυνση μέσα στο καλοκαίρι.
Στην Ελλάδα, οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η παρατεταμένη κρίση μπορεί να επηρεάσει τόσο τον πληθωρισμό όσο και την ανάπτυξη, ειδικά εάν το πετρέλαιο παραμείνει για μεγάλο διάστημα πάνω από τα 100 δολάρια. Οι μεταφορές, ο τουρισμός και η μεταποίηση θεωρούνται οι πιο ευάλωτοι τομείς. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι διεθνείς αγορές εξακολουθούν να κινούνται νευρικά, με τους επενδυτές να αναζητούν απαντήσεις για το αν η κρίση θα αποκλιμακωθεί ή αν ο κόσμος βρίσκεται μπροστά σε μία νέα, παρατεταμένη ενεργειακή αναταραχή. Το μόνο βέβαιο είναι ότι το Στενό του Ορμούζ έχει επιστρέψει στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας και κάθε εξέλιξη εκεί επηρεάζει πλέον ολόκληρο τον πλανήτη.
