Σε φάση αναδιάταξης τίθεται ο τουριστικός χάρτης της χώρας με την παρουσίαση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό σήμερα 11 Ιουνίου από την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.

Ζωνοποίηση των νησιών

Το πλαίσιο εισάγει διαφοροποιημένους όρους ανάπτυξης ανά περιοχή, με έμφαση στα νησιά: δεν τα αντιμετωπίζει πλέον ως ενιαίες «τουριστικές βιτρίνες», αλλά τα χωρίζει σε ζώνες όπου τίθενται όρια εκεί που ο υπερτουρισμός έχει εξαντλήσει τις αντοχές των τοπικών κοινωνιών.

Στόχος είναι να διατηρηθούν οι αναγκαίες ισορροπίες με την αγορά, που εξακολουθεί να αναζητά πεδίο ανάπτυξης, ενώ ταυτόχρονα να τεθούν αυστηρότεροι κανόνες όπου απαιτείται.

Πώς θα ορίζονται οι κλίνες

Σύμφωνα με ένα τελευταίο draft που έχει στη διάθεσή του Το Βήμα, ο αριθμός των κλινών για νέα καταλύματα θα εξαρτάται από τη θέση κάθε περιοχής στον χάρτη του «τουριστικού κορεσμού».

Στις κορεσμένες δημοτικές ενότητες των νησιών, που χαρακτηρίζονται ως «Ελεγχόμενης Ανάπτυξης» (Κατηγορία Α), το ανώτατο όριο για νέα τουριστικά καταλύματα προτείνεται στις 75 κλίνες, αν και έως την Παρασκευή παρέμεινε ανοιχτό το ενδεχόμενο το τελικό όριο να διαμορφωθεί στις 100.

Στις «Αναπτυσσόμενες περιοχές» (Κατηγορία Β) το πλαφόν αυξάνεται σημαντικά και μπορεί να φτάσει έως τις 350 κλίνες.

Διαφορετικές ταχύτητες ανάπτυξης

Το νέο πλαίσιο οδηγεί σε διαφορετικές ταχύτητες ανάπτυξης ακόμα και εντός του ίδιου νησιού. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Κέρκυρας, όπου στη δημοτική ενότητα Κερκυραίων, που θεωρείται κορεσμένη, προτείνεται το αυστηρό όριο (75 ή 100), ενώ στις κοντινές περιοχές Φαιάκων και Αγίου Γεωργίου θα επιτρέπονται μεγαλύτερες μονάδες, έως 350 κλινών.

Στη Ζάκυνθο το μοντέλο δημιουργεί τρεις ζώνες ανάπτυξης: οι κορεσμένες δημοτικές ενότητες Ζακυνθίων, Αρκαδίων και Λαγανά υπάγονται σε αυστηρό καθεστώς, οι Αλυκές κατατάσσονται στην Κατηγορία Β, ενώ οι περιοχές «πρώιμης ανάπτυξης» (Κατηγορία Δ) όπως Αρτεμισίων και Ελατίων επιτρέπουν νέες επενδύσεις με προϋποθέσεις.

Στις περιοχές «πρώιμης ανάπτυξης» επιτρέπονται καταλύματα κατηγορίας από 3 έως 5 αστέρων/κλειδιών ή 2 αστέρων/κλειδιών, υπό την προϋπόθεση τήρησης αυστηρών προδιαγραφών περιβαλλοντικής απόδοσης.

Ποιες περιοχές θεωρούνται κορεσμένες

Ως κορεσμένα χαρακτηρίζονται ολόκληρα τα νησιά της Σκιάθου, της Μυκόνου, της Σαντορίνης και της Κω (εκτός της περιοχής Δικαίου που κατατάσσεται στις αναπτυσσόμενες), οι δημοτικές ενότητες Ζακυνθίων, Αρκαδίων και Λαγανά (Ζάκυνθος), Ερμούπολης Σύρου, Αφάντου, Ιαλυσού και Καλλιθέας Ρόδου, Τήνου (εκτός Εξωμβούργου και Πανόρμου) και Κερκυραίων.

Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται επίσης τα Μάλια και η Χερσόνησος Ηρακλείου καθώς και η Νέα Κυδωνία Χανίων στην Κρήτη. Εκεί θα εφαρμοστούν οι αυστηρότεροι περιορισμοί ως προς τον αριθμό κλινών για νέα καταλύματα.

Μέχρι το πρωί της Παρασκευής το επικρατέστερο σενάριο προέβλεπε το αυστηρότερο όριο των 75 κλινών αντί των 100, ωστόσο το ζήτημα παραμένει πεδίο διαπραγμάτευσης μεταξύ υπουργείων και τουριστικών φορέων και το τελικό πλαφόν μπορεί να αλλάξει.

Προτάσεις για αναβάθμιση

Πέρα από τους χωρικούς περιορισμούς, το νέο πλαίσιο προτείνει μέτρα για την ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος με έμφαση στη βιωσιμότητα και τον εκσυγχρονισμό υποδομών.

Εισάγεται η δυνατότητα παροχής κινήτρων για περιβαλλοντική αναβάθμιση υφιστάμενων καταλυμάτων και προωθείται η ανάπτυξη σύγχρονων μορφών φιλοξενίας με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, όπως εγκαταστάσεις glamping.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη θεσμοθέτηση ειδικών τελών για τις κορεσμένες, ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες περιοχές, που θα αφορούν το σύνολο της τουριστικής δραστηριότητας, ακόμα και τα απλά ενοικιαζόμενα δωμάτια. Τα έσοδα προορίζονται για τη χρηματοδότηση έργων ανάπλασης και υποδομών που στηρίζουν τον τουρισμό.

Ομάδες νησιών και όροι δόμησης

Τα νησιά, εκτός Εύβοιας και Κρήτης, χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες. Στην «Ομάδα Ι» περιλαμβάνονται μεγάλα νησιά άνω των 300 τ.χλμ. (όπως Άνδρος, Ζάκυνθος, Θάσος, Κάρπαθος, Κέρκυρα, Κεφαλλονιά, Λέσβος, Λευκάδα, Λήμνος, Νάξος, Ρόδος, Σάμος, Χίος), όπου προβλέπεται καθορισμός ζωνών ανάπτυξης εκτός σχεδίου και προστασία φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, με περιορισμούς ή απαγορεύσεις στην τουριστική δόμηση.

Στην «Ομάδα ΙΙ» εντάσσονται 49 νησιά μεγέθους από 20 έως 300 τ.χλμ. (μεταξύ αυτών Μύκονος, Πάρος, Σαντορίνη), όπου προτείνονται κίνητρα αλλά και περιορισμοί στην κατασκευή νέων μονάδων, ειδικά για ξενοδοχεία 3 έως 5 αστέρων.

Ισχύουν αντίστοιχοι περιορισμοί και για την «Ομάδα ΙΙΙ», που περιλαμβάνει τα υπόλοιπα νησιά και κάθε επιφάνεια χερσαίου τμήματος στον θαλάσσιο χώρο (μικρότερα από 20 τ.χλμ.). Για τα νησιά κάτω από 1.000 στρέμματα προτείνεται αποκλειστικά ήπια θαλάσσια αναψυχή.

Τέλος, για την παράκτια ζώνη της χώρας προτείνεται πλήρης απαγόρευση διαμορφώσεων και κατασκευών έως και 25 μέτρα από τον αιγιαλό ή, εάν αυτός δεν είναι καθορισμένος, από την ακτογραμμή.