Παρά την προσπάθεια καθησυχασμού για την τρέχουσα επάρκεια της κηροζίνης, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ενεργοποιήσει σχέδιο έκτακτης ανάγκης για να προετοιμαστεί ενόψει πιθανών ελλείψεων κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου.
Αιτία και άμεσες συνέπειες
Η γεωπολιτική αναταραχή στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ — από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της ευρωπαϊκής κατανάλωσης αεροπορικού καυσίμου — προκάλεσαν εκτόξευση των τιμών.
Η ανατίμηση κόστους ώθησε ήδη αρκετές εταιρείες χαμηλού κόστους να ακυρώσουν δρομολόγια, ενώ η πίεση για εύρεση άμεσων λύσεων γίνεται εντονότερη.
Εναλλακτικό καύσιμο και πιέσεις
Στο επίκεντρο των εναλλακτικών λύσεων βρίσκεται το αμερικανικό καύσιμο τύπου «Jet A». Η χρήση του στην Ευρώπη ήταν μέχρι σήμερα περιορισμένη για τεχνικούς λόγους, όμως ο Οργανισμός για την Ασφάλεια της Αεροπορίας (EASA) άνοιξε την πόρτα για την αξιοποίησή του, παρότι οι ευρωπαϊκές προδιαγραφές είναι αυστηρότερες εξαιτίας των πολύ χαμηλών θερμοκρασιών που επικρατούν σε μέρη της ηπείρου.
Η πίεση από τους αερομεταφορείς για υιοθέτηση αυτού του τύπου καυσίμου εντείνεται, καθώς το κύριο πρόβλημα στη φάση αυτή είναι οικονομικό: το δυσβάσταχτο κόστος απειλεί τη βιωσιμότητα πολλών πτήσεων.
Αποθέματα και διαφάνεια
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά στη σύσταση ειδικού παρατηρητηρίου κηροζίνης, μετά τον εντοπισμό έλλειψης λεπτομερούς πληροφόρησης για τα αποθέματα στα 27 κράτη-μέλη.
Η ισχύουσα νομοθεσία δεν διαχωρίζει τα στρατηγικά αποθέματα ανά τύπο καυσίμου, κάτι που δημιουργεί άνισα επίπεδα έκθεσης στον κίνδυνο μεταξύ των κρατών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ιρλανδία, που κρίνεται ιδιαίτερα ευάλωτη λόγω έλλειψης διυλιστηρίων, ενώ η Φινλανδία εμφανίζεται πιο έτοιμη να ανταποκριθεί σε πιθανές πιέσεις εφοδιασμού.
Βραχυπρόθεσμα μέτρα και μακροπρόθεσμη προοπτική
Πέρα από τις άμεσες λύσεις εφοδιασμού, οι Βρυξέλλες ζητούν από τα κράτη-μέλη να βελτιστοποιήσουν τη χρήση της διαθέσιμης ενέργειας με καλύτερο καταμερισμό χρονοθυρίδων και αποδοτικότερη διαχείριση της χωρητικότητας των αεροσκαφών.
Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, η κρίση λειτουργεί ως επιταχυντής για την ανάπτυξη των βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων (SAF). Η στροφή προς τα μη ορυκτά καύσιμα δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως περιβαλλοντική επιλογή, αλλά και ως ζήτημα ενεργειακής κυριαρχίας που θα μειώσει την εξάρτηση της ευρωπαϊκής αεροπλοΐας από διεθνείς κρίσεις.
