Ένα νέο «RRF» για την Ελλάδα μπορεί να προκύψει μέσα από τον τομέα της Ασφάλειας και της Άμυνας, αρχικά μέσω του εξειδικευμένου προγράμματος της ΕΤΕπ ύψους 3 δισ. ευρώ — το Pan-European Security and Defence Program — που στοχεύει στην παροχή φθηνής ρευστότητας κυρίως σε μικρομεσαίες και μεσαίες επιχειρήσεις, και στη συνέχεια μέσω άλλων πρωτοβουλιών της Ε.Ε. όπως το SAFE.
Οι ελληνικές τράπεζες στοχεύουν να αυξήσουν τις χορηγήσεις τους στον συγκεκριμένο κλάδο και να δημιουργήσουν ένα λειτουργικό οικοσύστημα χρηματοδότησης, το οποίο θα έχει τη δυνατότητα να επεκταθεί και εκτός των συνόρων μέσω συνεργασιών μεταξύ ελληνικών και ξένων εταιρειών.
Η πρόταση του επικεφαλής της Πειραιώς
Όπως τόνισε ο επικεφαλής της Τράπεζας Πειραιώς, Χρήστος Μεγάλου, δεδομένου ότι το RRF ολοκληρώνεται τον Σεπτέμβριο του 2026, ο τομέας της άμυνας και της τεχνολογίας μπορεί να αναδειχθεί σε επάξιο διάδοχο για τη στήριξη της εγχώριας οικονομίας.
Τα σχόλια αυτά έγιναν κατά την τελετή υπογραφής της συμφωνίας χρηματοδότησης ύψους 100 εκατ. ευρώ μεταξύ της Τράπεζας Πειραιώς και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στο πλαίσιο του Pan-European Security and Defence Program.
Ορόσημο για την Ελλάδα
Η συμφωνία χαρακτηρίστηκε ως συναλλαγή-ορόσημο, αφού πρόκειται για την πρώτη της ΕΤΕπ στην Ελλάδα που απευθύνεται αποκλειστικά στη στήριξη επιχειρήσεων του τομέα ασφάλειας και άμυνας.
Τα κεφάλαια θα κατευθυνθούν κυρίως σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) και επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης (mid-caps) στην Ελλάδα που δραστηριοποιούνται ή υλοποιούν επενδύσεις στον κλάδο, σύμφωνα με τα κριτήρια επιλεξιμότητας της ΕΤΕπ. Με την προβλεπόμενη μόχλευση, η χρηματοδότηση αναμένεται να κινητοποιήσει κεφάλαια συνολικού ύψους έως €200 εκατ. προς όφελος των τελικών δικαιούχων.
Κάλυψη διαρθρωτικών κενών
Η πρωτοβουλία επιδιώκει να καλύψει τους διαρθρωτικούς περιορισμούς πρόσβασης στη χρηματοδότηση που συναντούν οι ΜμΕ και οι mid-caps στον συγκεκριμένο κλάδο. Αυτοί οι περιορισμοί συνδέονται με τα ειδικά χαρακτηριστικά του κλάδου, τη «διττή χρήση» (dual-use) ορισμένων δραστηριοτήτων και την έλλειψη εξειδικευμένων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Οι προκλήσεις είναι εντονότερες στην Ελλάδα, η οποία ως σύνολο κατατάσσεται σε περιφέρεια Συνοχής της Ε.Ε.
Βελτίωση όρων και προσέλκυση κεφαλαίων
Η συμμετοχή της ΕΤΕπ αναμένεται να βελτιώσει ουσιαστικά τους όρους χρηματοδότησης για τους τελικούς δικαιούχους, προσφέροντας χαμηλότερο κόστος δανεισμού, μεγαλύτερες διάρκειες αποπληρωμής και ενεργοποίηση πρόσθετων ιδιωτικών κεφαλαίων.
Επιπλέον, με την παρουσία της, η ΕΤΕπ σκοπεύει να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα εμπιστοσύνης στην αγορά, μειώνοντας το αντιλαμβανόμενο ρίσκο και διευκολύνοντας τη ροή επιπλέον επενδύσεων.
Διαπραγματεύσεις με άλλες τράπεζες
Εκπρόσωποι της ΕΤΕπ ανέφεραν ότι βρίσκονται σε συνομιλίες και με άλλες ελληνικές τράπεζες, και πως σύντομα αναμένονται νέες συμφωνίες. Το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός του προγράμματος αρχικά ήταν στο 1 δισ. ευρώ και αυξήθηκε σε 3 δισ. ευρώ αποτυπώνει το αυξημένο ενδιαφέρον.
Αν επιτευχθούν αντίστοιχες συμφωνίες και με τις υπόλοιπες τρεις συστημικές τράπεζες, η διαθέσιμη ρευστότητα θα μπορούσε να φθάσει στα 400 εκατ. ευρώ, ποσό που με τη μόχλευση θα διπλασιαστεί σε 800 εκατ. ευρώ.
Ευελιξία και όρια χρηματοδότησης
Οι εκπρόσωποι της ΕΤΕπ διευκρίνισαν επίσης ότι, αν οι ελληνικές τράπεζες εξαντλήσουν τα αρχικά 100 εκατ. ευρώ και συνεχίσουν να υπάρχουν έργα σε εκκρεμότητα, θα μπορούν να αιτηθούν επιπλέον χρηματοδότηση.
Στο εύρος της χρηματοδότησης δεν προβλέπεται ελάχιστο όριο, ενώ το ανώτατο όριο ανά επιχείρηση ορίζεται στα 12 εκατ. ευρώ, ένα σημαντικό ποσό ειδικά για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Προοπτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Ενδεικτικά της δυναμικής που αναμένεται να αναπτυχθεί στον πανευρωπαϊκό τομέα ασφάλειας και άμυνας είναι οι προβλέψεις ότι προς αυτόν μπορεί να κατευθυνθούν χρηματοδοτήσεις ύψους δύο τρισ. σε ορίζοντα δεκαετίας.
