Ο πρώην γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Άντερς Φογκ Ράσμουσεν, κάλεσε για τη σύσταση μιας νέας ευρωπαϊκής αμυντικής συμμαχίας, υποστηρίζοντας ότι η συμμαχία στην τωρινή μορφή της δεν επαρκεί καθώς πολλαπλασιάζονται οι αμφιβολίες για τις εγγυήσεις ασφάλειας από τις ΗΠΑ.
Σκληρή εκτίμηση για το μέλλον της Συμμαχίας
«Αυτό που βλέπουμε αυτή τη στιγμή είναι η αποσύνθεση του ΝΑΤΟ, και αυτό είναι επικίνδυνο», δήλωσε ο Ράσμουσεν στην εφημερίδα WELT, όπως μετέδωσε το Politico. «Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει δημιουργήσει τόσες πολλές αμφιβολίες σχετικά με τη δέσμευσή του στο Άρθρο 5 και στην άμυνα της Ευρώπης, που το συμπέρασμα για τους Ευρωπαίους μπορεί να είναι μόνο ένα: πρέπει να σταθούμε στα δικά μας πόδια και να είμαστε σε θέση να υπερασπιστούμε μόνοι μας την ήπειρό μας».
Πρόταση για «συμμαχία των προθύμων»
Ο Ράσμουσεν πρότεινε τη δημιουργία μιας επίσημης «συμμαχίας των προθύμων» — μιας ομάδας ευρωπαϊκών κρατών έτοιμων και ικανών να οργανώσουν την άμυνα της ηπείρου. «Ούτε η ΕΕ</strong ούτε το ΝΑΤΟ είναι επί του παρόντος κατάλληλα [όργανα] για να ενισχύσουν έναν ευρωπαϊκό πυλώνα εντός της συμμαχίας», είπε, τονίζοντας ότι η Ευρώπη χρειάζεται «νέα αμυντικά σχέδια και νέες στρατιωτικές δυνατότητες» και πρέπει να «αυξήσει την παραγωγή όπλων και πυρομαχικών».
Τα σχόλιά του θέτουν υπό αμφισβήτηση κατά πόσον τα υπάρχοντα περιφερειακά αμυντικά σχέδια του ΝΑΤΟ, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των δεσμεύσεων συλλογικής άμυνας του Άρθρου 5, παραμένουν βιώσιμα σε ένα σενάριο μειωμένης εμπλοκής των ΗΠΑ.
Σκληρά κριτήρια συμμετοχής
Σύμφωνα με την πρότασή του, η συμμετοχή θα περιοριζόταν σε χώρες που πληρούν αυστηρά κριτήρια. «Οι χώρες του ΝΑΤΟ που πληρούν τον στόχο του 5% για τις αμυντικές δαπάνες θα πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν, να δεσμεύονται για μια εγγύηση ασφάλειας παρόμοια με αυτή του Άρθρου 5 και να εμποδίζουν μεμονωμένα κράτη να μπορούν να μπλοκάρουν στρατιωτικές επιχειρήσεις», τόνισε ο Ράσμουσεν. «Και πρέπει να υπάρχει ένας μηχανισμός για τον αποκλεισμό μελών που δεν πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις».
Δεν εγκαταλείπει τελείως το ΝΑΤΟ
Παρά την πρότασή του, ο Ράσμουσεν ξεκαθάρισε ότι το ΝΑΤΟ θα διατηρήσει κεντρικό ρόλο. «Εξακολουθώ να πιστεύω ότι το ΝΑΤΟ θα παραμείνει ο ακρογωνιαίος λίθος της άμυνάς μας, και η απόλυτη εγγύηση ασφάλειας είναι η αμερικανική πυρηνική ομπρέλα», είπε, προσθέτοντας ότι «η συμβατική άμυνα είναι κάτι που εμείς οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να είμαστε σε θέση να παρέχουμε οι ίδιοι».
Η Ουκρανία στο προσκήνιο
Ο Ράσμουσεν ζήτησε επίσης την ένταξη της Ουκρανίας σε ένα μελλοντικό ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφάλειας ως πλήρες μέλος της προτεινόμενης συμμαχίας. «Βλέπουμε επίσης πόσο γρήγορα η Ουκρανία αναπτύσσει νέα όπλα και πυρομαχικά», ανέφερε. «Την χρειαζόμαστε, ως προπύργιο ενάντια στη Ρωσία».
Βρισκόμενος στο Βερολίνο για συνομιλίες με ηγέτες, είπε ότι έχει ήδη συζητήσει την ιδέα αλλά προς το παρόν δεν έχει λάβει σταθερή υποστήριξη. «Ναι, διεξάγω πολλές συζητήσεις. Μέχρι στιγμής, δεν έχω καμία σταθερή δέσμευση. Αλλά κάποιος πρέπει να προωθήσει το θέμα».
Ποιους θα ήθελε ηγέτες
Ο ίδιος δήλωσε ότι θα «χαιρέτιζε ιδιαίτερα» αν ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, μαζί με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ και την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, αναλάμβαναν ηγετικό ρόλο στην πρωτοβουλία.
Από τις διατλαντικές σχέσεις στη νέα γραμμή
Η έκκληση του Ράσμουσεν αποτελεί σημαντική στροφή για έναν πολιτικό που έχει ταυτιστεί με το ΝΑΤΟ και τις διατλαντικές σχέσεις. Ως πρωθυπουργός της Δανίας, είχε υποστηρίξει τον πόλεμο στο Ιράκ, και ως επικεφαλής του ΝΑΤΟ υπερασπιζόταν σθεναρά τον ηγετικό ρόλο των ΗΠΑ εντός της συμμαχίας.
Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι η αλλαγή πορείας ήταν «πολύ οδυνηρή». «Από την παιδική μου ηλικία, θαύμαζα τις ΗΠΑ και τις έβλεπα ως τον φυσικό ηγέτη του ελεύθερου κόσμου», σημείωσε όταν ρωτήθηκε πώς αισθάνεται που επανεξετάζει την ασφάλεια της Ευρώπης, ουσιαστικά χωρίς την Ουάσινγκτον.
Κάλεσμα για στρατηγική ανεξαρτητοποίηση
Πρόσθεσε πως «πρέπει να προσαρμόσουμε τη στρατηγική μας σκέψη και να μειώσουμε την εξάρτησή μας από τους ισχυρούς αυτού του κόσμου – από τον Τραμπ, τον Πούτιν, τον Σι Τζινπίνγκ». Όπως επισήμανε, για πολύ καιρό «εμείς οι Ευρωπαίοι βασιζόμασταν στη φθηνή ενέργεια από τη Ρωσία, στα φθηνά αγαθά από την Κίνα και στη φθηνή ασφάλεια από τις ΗΠΑ. Αυτό το μοντέλο δεν λειτουργεί πλέον».
