Της συντακτικής ομάδας του Bloomberg
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Τζερόμ Πάουελ, ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι προτίθεται να παραμείνει μέλος του διοικητικού συμβουλίου της κεντρικής τράπεζας μετά τη λήξη της θητείας του στις 15 Μαΐου — εκτός εάν το Υπουργείο Δικαιοσύνης ολοκληρώσει «οριστικά και με διαφάνεια» την ποινική έρευνα για τις εργασίες ανακαίνισης της έδρας της Fed.
Απόφαση με κόστος αλλά θεμελιώδης
Η κίνηση αυτή του Πάουελ είναι ασυνήθιστη και, όπως ο ίδιος κατανοεί, θα έχει πολιτικό κόστος. Ωστόσο, θεωρείται πλήρως δικαιολογημένη από πλευράς αρχής.
Ο διάδοχος του Πάουελ στην προεδρία μοιάζει να έχει κατά πολύ αποφασιστεί, μετά την ψηφοφορία της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας για την προώθηση της υποψηφιότητας του Κέβιν Γουόρς. Παρ’ όλα αυτά, η θητεία του Πάουελ ως ενός από τους επτά διοικητές της Fed συνεχίζεται έως το 2028. Συνήθως ένας απερχόμενος πρόεδρος παραιτείται και από τις δύο θέσεις — όπως ο ίδιος είπε ότι σκόπευε να κάνει — αλλά με την παραμονή του μπλοκάρει τον διορισμό νέου διοικητή. Αυτό δίνει στο Λευκός Οίκος κίνητρο να αποδείξει ότι έχει εγκαταλείψει, και όχι μόνον αναστείλει, την έρευνα.
Η έρευνα και οι ανησυχίες για εκφοβισμό
Από την αρχή η έρευνα κρίθηκε προβληματική: αντί να είναι μια καλή τη πίστει εξέταση πιθανών παρατυπιών, ερμηνεύτηκε ευρέως ως προσπάθεια εκφοβισμού του Πάουελ και των συναδέλφων του, με στόχο τη μείωση των επιτοκίων όπως τούς ζητούσε η κυβέρνηση. Πολλοί την είδαν ως ευθεία επίθεση στην ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, όπως έχει επανειλημμένα καταγγείλει ο ίδιος ο Πάουελ.
Η απειλή έχει αμβλυνθεί αλλά όχι εξαλειφθεί: το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει δηλώσει ότι προτίθεται να διακόψει την έρευνα και να την παραπέμψει στον γενικό επιθεωρητή της Fed, όμως η τρέχουσα κυβέρνηση δεν φημίζεται για την τήρηση της υπόσχεσής της.
Γιατί έχει σημασία η ανεξαρτησία
Η ανεξαρτησία της Fed είναι απαραίτητη για μια σταθερή και αξιόπιστη νομισματική πολιτική — ένα σημείο στο οποίο συμφωνούν ο Πάουελ, ο Γουόρς και οι περισσότεροι ικανoί κεντρικοί τραπεζίτες. Όταν οι πολιτικές σκοπιμότητες φαίνεται να επηρεάζουν τη νομισματική πολιτική, αυξάνεται ο κίνδυνος υψηλότερου πληθωρισμού.
Ο υψηλότερος πληθωρισμός τροφοδοτεί με τη σειρά του αυξήσεις στα μακροπρόθεσμα επιτόκια, καθιστώντας τα δάνεια ακριβότερα, υπονομεύοντας την προσπάθεια τόνωσης της ζήτησης και τελικά προκαλώντας περισσότερο πληθωρισμό — μια γνώριμη συνταγή αποτυχίας όταν η νομισματική πολιτική υποκύπτει στην πολιτική επιρροή.
Το τίμημα της παραμονής
Η απόφαση του Πάουελ να παραμείνει στο Δ.Σ. έχει σαφές κόστος. Επενδυτές και αναλυτές θα ψάξουν για σημάδια εσωτερικών διαφωνιών και αντιπαραθέσεων, φοβούμενοι ότι μια μάχη για το ποιος έχει τον έλεγχο μπορεί να αποσπάσει την προσοχή των υπευθύνων της Fed από την ουσία του έργου τους. Αυτό θα δυσκολέψει, πρακτικά, το έργο του Γουόρς όταν αναλάβει ως πρόεδρος και θα κάνει πιο απαιτητική την ηγεσία του.
Μια πιο «καθαρή» αποχώρηση ίσως θα ήταν προτιμότερη, όμως η δέσμευση υπέρ της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας υπερτερεί. Ακόμα κι αν η κυβέρνηση υποχωρήσει τώρα για να επιταχύνει την αποχώρηση του Πάουελ, υπάρχει ο κίνδυνος να επανέλθει με μελλοντικές προσπάθειες εκφοβισμού. Οι αξιωματούχοι της Fed δεν μπορούν να είναι εντελώς ασυγκίνητοι σε τέτοιες πιέσεις, αλλά ο Πάουελ έχει δίκιο να επιδιώκει μια λύση όσο του επιτρέπεται.
Τι πρέπει να κάνει η κυβέρνηση
Εάν η κυβέρνηση σκεφτόταν σοφότερα, θα αναγνώριζε ότι ένα συμβιβαστικό αποτέλεσμα εξυπηρετεί και τα δικά της συμφέροντα: αποφεύγει τη χρηματοπιστωτική αστάθεια και διευκολύνει τη Fed να μειώσει τα επιτόκια όταν οι οικονομικές συνθήκες το επιτρέψουν.
Χρησιμοποιώντας την επιρροή του για να πείσει το Υπουργείο Δικαιοσύνης να υποχωρήσει, ο Πάουελ υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. Ο Γουόρς θα αναλάβει σύντομα τα καθήκοντά του και ο Λευκός Οίκος θα έπρεπε να κηρύξει νίκη και να κάνει πίσω.
