Σήμερα εκπνέει η προθεσμία των 60 ημερών που προβλέπεται ώστε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ να ζητήσει από το Κογκρέσο έγκριση για να κηρύξει πόλεμο εναντίον του Ιράν ή —εναλλακτικά— να σταματήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η κυβέρνηση όμως άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται να αγνοήσει αυτή την υποχρέωση.

Σύμφωνα με το αμερικανικό Σύνταγμα, μόνο το Κογκρέσο έχει την εξουσία να «κηρύσσει» πόλεμο. Παρά ταύτα, νόμος του 1973 επιτρέπει στον πρόεδρο να ξεκινά προσωρινά στρατιωτικές επιχειρήσεις για να αντιμετωπίσει μια επείγουσα κατάσταση που προέκυψε μετά από επίθεση εναντίον των ΗΠΑ.

Ο εν λόγω νόμος ζητά από τον πρόεδρο είτε να τερματίσει τις επιχειρήσεις μετά τις 60 ημέρες, είτε να ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου για συνέχισή τους, είτε να αιτηθεί παράταση άλλων 30 ημερών επικαλούμενος «αναπόφευκτη στρατιωτική αναγκαιότητα» για την ασφάλεια των ενόπλων δυνάμεων.

Η σύγκρουση με το Ιράν άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου και ο πρόεδρος ενημέρωσε το Κογκρέσο δύο ημέρες αργότερα, οπότε και ξεκίνησε το χρονικό της αντίστροφης μέτρησης για τις 60 ημέρες.

Η νομική προθεσμία

Η αμερικανική κυβέρνηση όμως φαίνεται απρόθυμη να ενεργήσει όπως προβλέπει ο νόμος. Υποστηρίζει ότι από τότε που τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία, στις 8 Απριλίου, «το χρονοδιάγραμμα των 60 ημερών έχει ανασταλεί», όπως δήλωσε χθες Πέμπτη ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκεθ στην ακρόασή του στη Γερουσία.

«Οι εχθροπραξίες που ξεκίνησαν το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου έχουν τελειώσει», είπε στο AFP ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης. «Δεν έχουν υπάρξει ανταλλαγές πυρών μεταξύ των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων και του Ιράν από την Τρίτη 7 Απριλίου».

Τον ισχυρισμό αυτόν απέρριψαν οι Δημοκρατικοί. Ο επικεφαλής τους στη Γερουσία, ο Τσακ Σούμερ, επέμεινε ότι «ο Πιτ Χέγκσεθ δεν μπορεί απλώς να σταματά την αντίστροφη μέτρηση όταν τα αμερικανικά στρατεύματα εξακολουθούν να είναι εκτεθειμένα σε κίνδυνο».

Η κυβέρνηση αρνείται

Δύο μήνες μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πλήγματων κατά του Ιράν και των ιρανικών αντιποίνων σε στόχους στο Ισραήλ και σε χώρες του Κόλπου, το Στενό του Ορμούζ παραμένει κλειστό, προκαλώντας απότομη άνοδο στις διεθνείς τιμές της ενέργειας.

Οι προσπάθειες για αποκλιμάκωση έχουν περιπέσει σε αδιέξοδο. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters, ο πρόεδρος θα ενημερωνόταν χθες για σχέδια νέων στρατιωτικών επιθέσεων εναντίον του Ιράν, με στόχο να πιεστεί η Τεχεράνη να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Η είδηση, που μετέδωσε πρώτα το ειδησεογραφικό site Axios, προκάλεσε μεγάλη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου: το πετρέλαιο Μπρεντ —η διεθνής τιμή αναφοράς— έφτασε τα 126 δολάρια το βαρέλι πριν υποχωρήσει στα περίπου 114 δολάρια.

Σύμφωνα με το Axios, παρουσιάστηκε στον πρόεδρο και σχέδιο που προβλέπει χρήση χερσαίων δυνάμεων για την κατάληψη μέρους του Στενού, ώστε να ανοίξει ξανά η ναυσιπλοΐα. Πηγές δήλωσαν επίσης ότι ο Τραμπ εξετάζει την παράταση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών ή και την μονομερή κήρυξη «νίκης».

Ορμούζ και τιμές

Σε ένδειξη ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν και το ενδεχόμενο παύσης των εχθροπραξιών, τηλεγράφημα του υπουργείου Εξωτερικών που επρόκειτο να διαβιβαστεί προφορικά στους εταίρους μέχρι την 1η Μαΐου προτείνει τη συμμετοχή σε έναν νέο συνασπισμό με την επωνυμία Maritime Freedom Construct, με στόχο την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.

Ο πρόεδρος επανέλαβε χθες ότι η οικονομία του Ιράν είναι «μια καταστροφή», ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι, εάν η Ουάσινγκτον περιμένει ότι η Τεχεράνη θα υποχωρήσει γρήγορα, ίσως λάβει μάλλον παραπλανητική προσδοκία.

Παράλληλα ο Τραμπ διαβεβαίωσε ότι δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και πως η τιμή της βενζίνης —μια βασική ανησυχία για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου— θα «πέσει σαν πέτρα» μόλις τελειώσει ο πόλεμος.

Ιρανικές προειδοποιήσεις

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ δήλωσε χθες ότι δεν είναι ρεαλιστική η προσδοκία για γρήγορα αποτελέσματα από συνομιλίες με τις ΗΠΑ, όπως μετέδωσε το πρακτορείο IRNA. «Η προσδοκία επίτευξης αποτελέσματος σε σύντομο χρονικό διάστημα, ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο μεσολαβητής, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι πολύ ρεαλιστική», τόνισε.

Ανώτερος αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, ακόμη και περιορισμένη, θα επιφέρει «μακροχρόνια και επώδυνα πλήγματα» σε περιφερειακές θέσεις των ΗΠΑ.

Ο διοικητής της Αεροδιαστημικής Δύναμης, Ματζίντ Μουσαβί, σχολίασε: «Έχουμε δει τι συνέβη στις βάσεις σας στην περιοχή, θα δούμε το ίδιο να συμβαίνει και στα πολεμικά σας πλοία».

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο αγιατολάχ Μοζταμπά Χαμενεΐ, σε γραπτό του μήνυμα προς τους Ιρανούς είπε ότι η Τεχεράνη, με τη νέα διαχείριση του Στενού, θα σταματήσει «την κατάχρηση της πλωτής οδού από τους εχθρούς», αφήνοντας να εννοηθεί ότι σκοπεύει να διατηρήσει τον έλεγχο του Ορμούζ.

«Ξένοι που έρχονται από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά (…) δεν έχουν καμία θέση εκεί, εκτός από τον βυθό των νερών του», πρόσθεσε.

Διεθνείς συνέπειες

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποίησε πως αν τα προβλήματα από τον αποκλεισμό του Στενού συνεχιστούν μέχρι τα μέσα του έτους, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μειωθεί, ο πληθωρισμός θα αυξηθεί και δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι θα βυθιστούν στη φτώχεια και στην ακραία πείνα. «Όσο περισσότερο παραμένει κλειστή αυτή η ζωτικής σημασίας αρτηρία, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να αντιστραφεί η ζημιά», τόνισε.

Εξάλλου, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι απαγόρευσαν στους πολίτες τους να ταξιδεύουν στο Ιράν, τον Λίβανο και το Ιράκ και προέτρεψαν όσους βρίσκονται ήδη σε αυτές τις χώρες να επιστρέψουν άμεσα, επικαλούμενα τις περιφερειακές εξελίξεις.

Πηγή: ΑΠΕ