Η διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ προχωρά στην έκδοση νέας γενιάς διαβατηρίων που θα φέρουν στο εσωτερικό τους την εικόνα και την υπογραφή του προέδρου, σε μία κίνηση που ήδη πυροδοτεί έντονες συζητήσεις εντός και εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στους εορτασμούς για τα 250 χρόνια από την ανεξαρτησία της χώρας, αλλά η πολιτική της διάσταση ξεπερνά το καθαρά επετειακό πλαίσιο.

Πότε και πώς θα διατεθούν

Σύμφωνα με αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, τα νέα διαβατήρια θα αποτελέσουν την προεπιλεγμένη επιλογή για όσους ανανεώνουν το έγγραφό τους με φυσική παρουσία στην Υπηρεσία Διαβατηρίων της Ουάσιγκτον, μόλις αρχίσει η διάθεσή τους μέσα στο καλοκαίρι.

Πρόκειται για περιορισμένης έκδοσης τεύχη, με ειδικό καλλιτεχνικό σχέδιο και ενισχυμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας, χωρίς όμως να αλλάζει η διεθνής τους ισχύς.

Σχεδιαστικές λεπτομέρειες

Στο προσχέδιο του εγγράφου προβλέπεται ότι στο εσωτερικό εξώφυλλο θα δεσπόζει η μορφή του Τραμπ, συνοδευόμενη από την υπογραφή του σε χρυσό χρώμα.

Στην πίσω όψη θα απεικονίζεται σκηνή από τον εμβληματικό πίνακα «The Declaration of Independence» του Τζον Τράμπουλ, που αποτυπώνει τη στιγμή της υπογραφής της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας.

Αντίθεση με την παλαιά αισθητική

Η αλλαγή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την τρέχουσα αισθητική των αμερικανικών διαβατηρίων, τα οποία σήμερα περιλαμβάνουν έργο του Πέρσι Μόραν με τον Φράνσις Σκοτ Κι μετά τη μάχη του Φορτ ΜακΧένρι — μια πιο ιστορική και λιγότερο προσωποκεντρική αναφορά.

Η ενσωμάτωση του εν ενεργεία προέδρου σε ένα από τα πλέον κρίσιμα κρατικά έγγραφα ταυτοποίησης δεν είναι απλώς αισθητική επιλογή.

Πολιτιστικές και πολιτικές επιπτώσεις

Αντιθέτως, εγείρει ερωτήματα για πιθανή μετατόπιση της αμερικανικής πολιτικής κουλτούρας προς ένα πιο προσωποπαγές μοντέλο εξουσίας — και δεν είναι η πρώτη φορά που εμφανίζονται τέτοιες τάσεις.

Τα τελευταία χρόνια το όνομα και η εικόνα του Τραμπ εμφανίζονται με αυξανόμενη συχνότητα σε δημόσιες δομές και επετειακά αντικείμενα: από κάρτες εισόδου σε εθνικά πάρκα, όπου απεικονίζεται δίπλα στον Τζορτζ Ουάσινγκτον, μέχρι επετειακά νομίσματα και μετονομασίες ιδρυμάτων όπως το Κέντρο Κένεντι και το Ινστιτούτο Ειρήνης των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ιστορικές αναλογίες

Αυτό που διαμορφώνεται θυμίζει λιγότερο την παραδοσιακή αμερικανική θεσμική σεμνότητα και περισσότερο μια πολιτική αισθητική που παραπέμπει σε άλλες εποχές και σε άλλου τύπου καθεστώτα.

Ο μεγαλοϊδεατισμός που χαρακτηρίζει τις απαιτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ θεωρείται, κατά πολλούς αναλυτές, πρωτοφανής για Αμερικανό πρόεδρο και φέρνει στο μυαλό ιστορικές προσωπικότητες όπως ο Ιούλιος Καίσαρας ή ο Ναπολέων Βοναπάρτης — η εικόνα ενός ηγέτη που ταυτίζει το κράτος με το πρόσωπό του.

Το ερώτημα παραμένει

Η εμμονή να «μπαίνει το όνομα παντού», από πολιτιστικά ιδρύματα έως δημόσια έγγραφα, δεν είναι απλώς επικοινωνιακή στρατηγική αλλά μια σαφής πολιτική δήλωση: ότι η εθνική ταυτότητα και, κατ’ επέκταση, η χώρα ταυτίζεται στενά με την προσωπική εικόνα ενός ηγέτη.

Η κυκλοφορία των διαβατηρίων αναμένεται μέσα στο καλοκαίρι, χωρίς να έχει ανακοινωθεί ο συνολικός αριθμός των τεμαχίων που θα εκδοθούν. Το ερώτημα, ωστόσο, έχει ήδη τεθεί: πρόκειται για πραγματικό εορτασμό της αμερικανικής ανεξαρτησίας ή για ακόμη μία φιλόδοξη απόπειρα προσωποποίησής της από τον Ντόναλντ Τραμπ;