Του Conor Sen

Τις τελευταίες εβδομάδες πληθαίνουν τα ρεπορτάζ, οι αναρτήσεις και τα βίντεο που προειδοποιούν για ορδές ρομπότ έτοιμες να κατακλύσουν θέσεις εργασίας σε τομείς όπως η τεχνολογία, τα χρηματοοικονομικά και το μάρκετινγκ. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ραγδαία τον τρόπο που ζούμε και εργαζόμαστε. Παρʼ όλα αυτά, στην αγορά εργασίας επικρατεί μια σχετική ηρεμία που αναμένεται να διατηρηθεί τουλάχιστον έως το τέλος της χρονιάς.

Για το 2026, οι εργαζόμενοι φοβούνταν δύο πράγματα: πρώτον, ότι η επιβράδυνση της δημιουργίας θέσεων εργασίας θα ωθούσε το ποσοστό ανεργίας σε υψηλότερα επίπεδα για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά και, δεύτερον, ότι η ραγδαία πρόοδος στην τεχνητή νοημοσύνη θα επιτάχυνε τις απώλειες θέσεων εργασίας. Αυτές οι ανησυχίες πλέον φαίνονται λιγότερο επείγουσες.

Σταθερότητα στην αγορά

Τα στοιχεία για την αγορά εργασίας σήμερα είναι σαφώς πιο σταθερά απʼ ό,τι από τότε που η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ άρχισε να αυξάνει τα επιτόκια το 2022 για να αντιμετωπίσει τον αυξανόμενο πληθωρισμό. Το ποσοστό ανεργίας έχει επιστρέψει στα επίπεδα του περασμένου καλοκαιριού, με μια μικρή υποχώρηση μετά το κυβερνητικό shutdown στα τέλη του προηγούμενου έτους.

Οι εβδομαδιαίες αιτήσεις για επιδόματα ανεργίας παραμένουν πολύ χαμηλά, παρά τις αναταράξεις στις αγορές που προκάλεσαν οι εξελίξεις στον πόλεμο του Ιράν. Ο αριθμός των ατόμων που συνεχίζουν να λαμβάνουν επιδόματα ανεργίας δεν αυξάνεται πια σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Όπως παρατήρησε το μέλος του ΔΣ της Fed Κρίστοφερ Γουόλερ την περασμένη εβδομάδα, υπάρχει πλέον καλύτερη κατανόηση της περιορισμένης αύξησης του εργατικού δυναμικού, κάτι που σημαίνει ότι δεν χρειάζονται πολλές νέες προσλήψεις για να διατηρηθεί η ισορροπία.

Εκ νέου ανησυχίες για το AI

Παρά την τρέχουσα σταθερότητα, οι φόβοι για την τεχνητή νοημοσύνη έχουν ενταθεί φέτος και απασχολούν τα πρωτοσέλιδα. Πριν από περίπου δύο μήνες, μια έκθεση της Citrini Research τάραξε τις αγορές παρουσιάζοντας ένα σενάριο όπου η τεχνητή νοημοσύνη θα προκαλούσε μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας εντός 18 μηνών.

Την περασμένη εβδομάδα ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, δήλωσε ότι ανησυχεί πως το μισό των θέσεων εισαγωγικού επιπέδου σε κλάδους όπως η τεχνολογία, τα χρηματοοικονομικά και η συμβουλευτική —αν και αρχικά μπορεί να αυξηθούν— θα αντικατασταθεί από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης σε διάστημα ένα έως πέντε έτη.

Η άνοδος της Anthropic

Αξίζει να σημειωθεί η εκρηκτική επιτυχία των υπηρεσιών Claude της Anthropic, που συνέβαλαν στην αύξηση των εσόδων της εταιρείας από 9 δισεκατομμύρια σε 30 δισεκατομμύρια μέχρι το τέλος του 2025. Μια τέτοια ανάπτυξη προμηνύει σημαντικές αλλαγές για τους εργαζόμενους στο άμεσο μέλλον.

Ωστόσο, αυτή η ραγδαία ανάπτυξη φέρνει και προκλήσεις, τόσο για εταιρείες όπως η Anthropic όσο και για τους πελάτες που χρησιμοποιούν τα προϊόντα τους — προϊόντα που, προς το παρόν, προσφέρουν στους εργαζόμενους χρόνο πριν εμφανιστούν ουσιαστικές διαταραχές στην απασχόληση.

Περιορισμοί στην υιοθέτηση

Δεν είναι βέβαιο, για παράδειγμα, αν η Anthropic διαθέτει βραχυπρόθεσμα τους πόρους για να διαχειριστεί την αυξανόμενη ζήτηση. Η εταιρεία αποφάσισε πρόσφατα να χρεώνει τους μεγάλους χρήστες με βάση τη χρήση και όχι με πάγιο ποσό, καθώς προϊόντα που απαιτούν εντατική υπολογιστική ισχύ, όπως το Claude Code, εκτοξεύουν τα κόστη.

Ταυτόχρονα, αυξάνονται τα παράπονα για την απόδοση και την αξιοπιστία των μοντέλων, καθώς η ζήτηση έχει εκτοξευθεί. Η Wall Street Journal αναφέρθηκε σε μια «απότομη κρίση χωρητικότητας» στον χώρο της πληροφορικής που θα μπορούσε να περιορίσει τη χρησιμότητα των νέων εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.

«Η υπολογιστική ισχύς έχει αναδειχθεί ως ο βασικός περιοριστικός παράγοντας στην επέκταση της τεχνητής νοημοσύνης», σημείωσαν αναλυτές της Goldman Sachs.

Αύξηση δαπανών και tokenmaxxing

Από την πλευρά των πελατών, η τεχνητή νοημοσύνη καταλαμβάνει πλέον όλο και μεγαλύτερο μερίδιο στα εταιρικά budgets. Το φαινόμενο του «tokenmaxxing» —η υπερβολική χρήση εργαλείων όπως το Claude, το ChatGPT της OpenAI και το Gemini της Alphabet από υπαλλήλους που θέλουν να δείξουν ότι δεν είναι τεχνολογικοί «δεινόσαυροι»— κερδίζει έδαφος, όπως παρατήρησε ο Κέβιν Ρους των New York Times.

Το tokenmaxxing σε συνδυασμό με τη ραγδαία αύξηση των εσόδων της Anthropic σημαίνουν ότι οι εταιρείες αυξάνουν γρήγορα τις δαπάνες τους για AI, με αποτέλεσμα αυτές οι δαπάνες να γίνονται σύντομα αρκετά μεγάλες ώστε να απαιτούν μεγαλύτερο έλεγχο από τη διοίκηση και τους επενδυτές.

Κόστος, έλεγχος και «AI‑washing»

Καθώς αυξάνονται τα κόστη, οι εταιρείες αναμένεται να προσπαθήσουν να μετρήσουν καλύτερα πόσο παραγωγικά είναι αυτά τα εργαλεία και να γίνουν πιο επιλεκτικές στην εφαρμογή τους. Επιπλέον, το φαινόμενο του «AI‑washing» —στελέχη που αποδίδουν τις περικοπές στον μανδύα της τεχνολογίας ανεξαρτήτως πραγματικών λόγων— δυσκολεύει την κατανόηση των πραγματικών αιτιών.

Οι οικονομολόγοι της Wells Fargo διαπιστώνουν ότι οι δυσκολίες λόγω τεχνητής νοημοσύνης επικεντρώνονται στους νέους υπαλλήλους, ενώ οι ευκαιρίες για τους πιο έμπειρους είτε παραμένουν είτε έχουν βελτιωθεί. «Η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να αναδιαμορφώνει τη σύνθεση της ζήτησης εργασίας, αντί να τη μειώνει κατηγορηματικά», έγραψε αυτήν την εβδομάδα ομάδα με επικεφαλής τον οικονομολόγο Τομ Πορτσέλι.

Υφεση ως κίνδυνος

Αν οι εργαζόμενοι ανησυχούν για το τι θα σημαίνει η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, η ανησυχία τους θα έπρεπε να εστιάζει στην ύφεση και όχι στην ίδια την άνθηση της τεχνολογίας. Οι απώλειες θέσεων εργασίας λόγω τεχνολογικής αναταραχής έχουν την τάση να εμφανίζονται κατά τη διάρκεια υφέσεων και όχι με γραμμικό τρόπο. Ο Ερνι Τεντέσι, επικεφαλής οικονομολόγος της Stripe LLC και πρώην αρθρογράφος του Bloomberg Opinion, υπενθύμισε το παράδειγμα των ταξιδιωτικών πρακτόρων: η απασχόληση μειώθηκε δραστικά μόνο κατά την ύφεση του 2001 και όχι κατά την άνθηση του διαδικτύου στα τέλη της δεκαετίας του 1990.

Οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη μάλλον ακολουθούν παρόμοιο μοτίβο. Τα εταιρικά κέρδη παραμένουν υψηλά και, ενώ κάποιες εταιρείες προχωρούν σε περικοπές για να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις σε AI, τα έσοδά τους συνεχίζουν να αυξάνονται. Οι πιέσεις που θα προέκυπταν από πτώση εσόδων, κερδών ή τιμών μετοχών φαντάζουν προς το παρόν μακριά.

Βραχυπρόθεσμα, η έλλειψη υπολογιστικής ισχύος αναμένεται να περιορίσει τον ρυθμό υιοθέτησης των πιο εξελιγμένων μοντέλων.

Για τους εργαζόμενους, η φετινή χρονιά ενδέχεται να μοιάζει με το μάτι ενός κυκλώνα: μια σύντομη ανάπαυλα πριν από την επερχόμενη καταιγίδα.