Η φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών μπαίνει σε νέα φάση, καθώς το τεκμαρτό σύστημα προσαρμόζεται δυναμικά στα δεδομένα της οικονομίας. Οι αλλαγές που δρομολογούνται για τα εισοδήματα του 2025 (που θα φορολογηθούν το 2026) φέρνουν αυξήσεις αλλά και στοχευμένες διορθώσεις, με βασικό στόχο την πιο «δίκαιη» κατανομή των φορολογικών βαρών.

Κεντρικό ρόλο σε αυτές τις εξελίξεις παίζει ο κατώτατος μισθός, ο οποίος αυξήθηκε από τα 830 ευρώ στα 880 ευρώ από την 1η Απριλίου 2025. Αυτή η μεταβολή δεν επηρεάζει μόνο τους μισθωτούς, αλλά λειτουργεί και ως βάση υπολογισμού για το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών.

Ως αποτέλεσμα, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα ανεβαίνει από τα 11.620 ευρώ που ίσχυαν για το 2024 στα 12.320 ευρώ για το 2025, δημιουργώντας αυτόματα μεγαλύτερες φορολογικές επιβαρύνσεις για όσους δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα.

Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο από τις αλλαγές

Η αύξηση των τεκμαρτών ποσών δεν είναι απλώς μια λογιστική προσαρμογή. Επηρεάζει άμεσα περίπου 400.000 επαγγελματίες, οι οποίοι βρίσκονται κάτω από τα όρια του τεκμαρτού εισοδήματος και συνεπώς φορολογούνται με βάση αυτό και όχι τα πραγματικά τους κέρδη.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν ένας επαγγελματίας δηλώνει χαμηλότερα έσοδα, η εφορία θεωρεί ως ελάχιστο εισόδημα το ποσό των 12.320 ευρώ, αυξάνοντας αντίστοιχα τον φόρο που καλείται να πληρώσει. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σημαντικές πιέσεις κυρίως σε μικρούς επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.

Παράλληλα, το σύστημα επιχειρεί να περιορίσει τα φαινόμενα υποδήλωσης εισοδημάτων, θέτοντας ένα κατώφλι φορολόγησης που συνδέεται άμεσα με την αγορά εργασίας και τις μισθολογικές εξελίξεις.

Οι διορθωτικές παρεμβάσεις και οι εξαιρέσεις

Παρά τις αυξήσεις, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει και στοχευμένες παρεμβάσεις για να μετριάσει τις επιπτώσεις. Ήδη έχουν θεσπιστεί απαλλαγές και μειώσεις που μπορούν να φτάσουν έως και το 50% σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.

Οι ρυθμίσεις αυτές αφορούν κυρίως επαγγελματίες με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως όσους δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς ή παρουσιάζουν χαμηλή επαγγελματική δραστηριότητα. Στόχος είναι να μην επιβαρυνθούν δυσανάλογα από ένα οριζόντιο σύστημα τεκμηρίων.

Ταυτόχρονα, δίνεται η δυνατότητα αμφισβήτησης των τεκμαρτών εισοδημάτων μέσω συγκεκριμένων διαδικασιών, επιτρέποντας στους φορολογούμενους να αποδείξουν ότι τα πραγματικά τους έσοδα είναι χαμηλότερα.

Πώς συνδέεται το σύστημα με την οικονομία

Το τεκμαρτό σύστημα δεν λειτουργεί ανεξάρτητα από την οικονομική πραγματικότητα. Αντίθετα, προσαρμόζεται αυτόματα με βάση βασικούς δείκτες, όπως ο κατώτατος μισθός. Αυτό σημαίνει ότι κάθε μελλοντική αύξηση μισθών θα οδηγεί και σε αντίστοιχη αύξηση των τεκμαρτών εισοδημάτων.

Για παράδειγμα, η μετάβαση από τα 780 ευρώ το 2023 στα 830 ευρώ το 2024 είχε ήδη οδηγήσει σε αύξηση του τεκμαρτού από τα 10.920 ευρώ στα 11.620 ευρώ, δείχνοντας τη δυναμική του μηχανισμού.

Η νέα αύξηση στα 880 ευρώ ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτή την τάση, δημιουργώντας ένα σύστημα που εξελίσσεται παράλληλα με την αγορά εργασίας, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τη φορολογική πίεση.

Οι συνολικές επιβαρύνσεις για το 2026

Οι αλλαγές στο τεκμαρτό σύστημα έρχονται να προστεθούν σε ένα ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Το 2026 αναμένεται να είναι χρονιά αυξημένων φορολογικών υποχρεώσεων, καθώς τα υψηλότερα τεκμαρτά εισοδήματα οδηγούν σε μεγαλύτερους φόρους.

Επιπλέον, το γεγονός ότι η φορολόγηση βασίζεται σε τεκμαρτά και όχι σε πραγματικά στοιχεία δημιουργεί συχνά «φουσκωμένα» εκκαθαριστικά, ιδιαίτερα για όσους δηλώνουν εισοδήματα κάτω από τα όρια.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι επαγγελματίες καλούνται να διαχειριστούν όχι μόνο τις αυξήσεις, αλλά και την αβεβαιότητα που προκαλεί ένα σύστημα το οποίο μπορεί να μεταβάλλεται κάθε χρόνο.

Τι να περιμένουμε τα επόμενα χρόνια

Οι παρεμβάσεις στο τεκμαρτό σύστημα δεν φαίνεται να σταματούν εδώ. Αντίθετα, το οικονομικό επιτελείο σχεδιάζει περαιτέρω βελτιώσεις, ώστε να επιτευχθεί καλύτερη ισορροπία μεταξύ φορολογικής δικαιοσύνης και εσόδων.

Οι αλλαγές που εφαρμόζονται σταδιακά αναμένεται να αποτυπωθούν πιο καθαρά στις φορολογικές δηλώσεις των επόμενων ετών, ενώ δεν αποκλείονται νέες προσαρμογές ανάλογα με την πορεία της οικονομίας.

Το βασικό ζητούμενο παραμένει η δημιουργία ενός συστήματος που θα περιορίζει τη φοροδιαφυγή χωρίς να επιβαρύνει υπέρμετρα όσους έχουν πραγματικά χαμηλά εισοδήματα. Μέχρι τότε, τα ποσά όπως τα 12.320 ευρώ, οι αυξήσεις του κατώτατου μισθού και οι ρυθμίσεις έως 50% θα συνεχίσουν να καθορίζουν το φορολογικό τοπίο για χιλιάδες επαγγελματίες.