Η σημερινή αξιολόγηση της ηγεσίας δεν εξαντλείται στην άνοδο ενός CEO στην κορυφή, αλλά στην ικανότητα του να μετασχηματίζεται μέσα στον ρόλο του, σε ένα πλαίσιο αυξανόμενης πολυπλοκότητας, ταχύτητας και αβεβαιότητας. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της συζήτησης Leadership Reinvention, που διεξήχθη στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών (22-25 Απριλίου), υπό τον συντονισμό της Μαρίας Φιλίππου, Partner και Chief People Officer της PwC Greece.

Συνεχής εξέλιξη με πυρήνα αξιών

Η Γιάννα Ανδρονοπούλου, General Manager Greece, Cyprus & Malta της Microsoft, προσέγγισε την επανεφεύρεση ως μια διαρκή διαδικασία που διατηρεί έναν σταθερό πυρήνα. “Για μένα είναι να εξελίσσεσαι συνεχώς, να επανεφευρίσκεις όπου χρειάζεται τον εαυτό σου, αλλά πάντα με βάση την ουσία σου, τις αξίες σου και με ευθύνη για τον κόσμο σου”, επισήμανε.

Αναφερόμενη στην τεχνητή νοημοσύνη και τον ασύλληπτο ρυθμό αλλαγής, τόνισε ότι ο ηγέτης πρώτα πρέπει να καταλάβει τις μεταβολές, να τις ενσωματώσει στο όραμα του οργανισμού και στη συνέχεια να βοηθήσει τους ανθρώπους του να τις υιοθετήσουν. “Η τεχνητή νοημοσύνη αυτή τη στιγμή πολλαπλασιάζει την ευφυΐα. Η ηγεσία έρχεται για να πολλαπλασιάσει το νόημα, πάντα με επίκεντρο τον άνθρωπο”, σχολίασε.

Εμπιστοσύνη, διαφάνεια και κουλτούρα μάθησης

Η Ανδρονοπούλου υπογράμμισε επίσης τη σημασία της εμπιστοσύνης, της διαφάνειας και μιας κουλτούρας συνεχούς μάθησης. Όπως εξήγησε, οι ομάδες που αντέχουν σε καθεστώς αβεβαιότητας είναι αυτές που μαθαίνουν διαρκώς, παίρνουν γρήγορα αποφάσεις και αποδέχονται τον πειραματισμό και το λάθος. “Αν δεν χτίσουμε την εμπιστοσύνη, τη διαφάνεια και την κατανόηση στους ανθρώπους, δεν θα έρθει και το αποτέλεσμα”, τόνισε.

Μαθαίνω και ξεμαθαίνω

Ο Γιώργος Μαργώνης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Παπαστράτος, οριοθέτησε την επανεφεύρεση ως την ικανότητα να μαθαίνεις και να ξεμαθαίνεις — το θάρρος να αμφισβητήσεις παραδοχές που κάποτε οδήγησαν στην επιτυχία για να δημιουργηθεί χώρος για νέες και καλύτερες λύσεις.

Περιγράφοντας το πώς χτίζεται η εμπιστοσύνη σε περιόδους συνεχούς αλλαγής, χρησιμοποίησε την εικόνα ενός “αεροπλάνου που το πιλοτάρεις αλλά ταυτόχρονα φτιάχνεται”. Δεν υπάρχουν έτοιμες απαντήσεις· κάθε μέρα και κάθε ομάδα είναι μοναδική. Η δυναμική που αναπτύσσεται καθορίζει συχνά το είδος του “αεροπλάνου” που χρειάζεται για να προχωρήσουμε όλοι μαζί.

Η απόφαση της μεταστροφής

Αναφερόμενος στη μεταμόρφωση της Philip Morris International και της Παπαστράτος, σημείωσε ότι η επιλογή της εταιρείας να αποχωριστεί το προϊόν με το οποίο είχε ταυτιστεί για πάνω από έναν αιώνα ήταν εξαιρετικά τολμηρή. “Η πρόκληση στην περίπτωση της PMI ήταν να ακολουθήσεις το καινούργιο παρά τη σιγουριά της κατακτημένης ηγετικής θέσης, αλλά και εξ αιτίας της. Το έκανε αυτοβούλως και εμείς όλοι κληθήκαμε να καταλάβουμε, να μάθουμε, να εξηγήσουμε, να διηγηθούμε, να πιστέψουμε και ναι, να το παλέψουμε”, ανέφερε.

Ταχύτητα προσαρμογής στο λιμάνι

Ο Γιώργος Πέτσης, Managing Director της DPort Services και της Piraeus Consolidation and Distribution Centre, επισήμανε την ανάγκη για άμεση προσαρμογή. “Η συνεχής εξέλιξη σε βάθος χρόνου μοιάζει με reinvention. Η διαφορά είναι πλέον ότι πρέπει να βγάλουμε το βάθος χρόνου από την εξίσωση, γιατί αυτός ο χρόνος δεν υπάρχει”, σημείωσε.

Αναφερόμενος στην εμπειρία του εμπορικού λιμανιού του Πειραιά, ανέφερε τις διαδοχικές κρίσεις των τελευταίων ετών — από τα capital controls και την πανδημία έως τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και τις γεωπολιτικές εντάσεις. “Μέσα από τις κρίσεις σφυρηλατείσαι. Μέσα από τις κρίσεις γίνεσαι ο ηγέτης που πρέπει να γίνεις”, είπε.

Ταπεινότητα και διαφάνεια

Κεντρική έννοια στην τοποθέτησή του ήταν η ταπεινότητα: “Η δύναμη του ηγέτη αυτή τη στιγμή είναι να πει τι ξέρει και τι δεν ξέρει”. Τόνισε ότι ο ηγέτης είναι όσο καλή είναι και η ομάδα που τον πλαισιώνει και πως στην συνεργασία πολλών φορέων δεν μπορείς πάντα να ευθυγραμμίσεις όλους, αλλά μπορείς “να χτίζεις μέρα με τη μέρα εμπιστοσύνη”. “Οφείλεις να είσαι ταπεινός, διαφανής και συνεπής”, πρόσθεσε.

Συχνότεροι επαναπροσδιορισμοί

Ο Πάρις Κυριακόπουλος, Chairman and CEO του Ομίλου ΜΟΤΟΔΥΝΑΜΙΚΗ, τόνισε ότι η επανεφεύρεση δεν είναι πλέον μια διαδικασία που συμβαίνει από γενιά σε γενιά, αλλά κάτι που μπορεί να απαιτηθεί επανειλημμένα μέσα στην ίδια δεκαετία. “Όταν παλιά το reinvention μπορεί να ήταν από γενιά σε γενιά, τώρα πρέπει να γίνει μέσα στην ίδια γενιά ή μέσα στην ίδια δεκαετία ακόμα, δύο και τρεις φορές από τους ίδιους ανθρώπους”, είπε.

Επισήμανε επίσης την κατάρριψη του μοντέλου του ηγέτη ως απόλυτου ειδικού: “Η μάθηση έχει δύο δρόμους. Μαθαίνουμε τόσο πολύ από την ομάδα μας όσο μαθαίνει και η ομάδα από εμάς”. Υπογράμμισε πως όσοι είναι πιο κοντά στον πελάτη αντιλαμβάνονται πρώτοι τις αλλαγές και ότι η κουλτούρα και οι αξίες επιτρέπουν σε έναν οργανισμό να προσαρμόζεται όταν η στρατηγική μεταβάλλεται.

Αξίες πάνω από βραχυπρόθεσμα κέρδη

“Το μόνο που μπορώ να παραδώσω είναι μια δυνατή κουλτούρα”, είπε ο Κυριακόπουλος, προσθέτοντας ότι οι αξίες δεν πρέπει να θυσιάζονται “στον βωμό της αποτελεσματικότητας ή του γρήγορου αποτελέσματος”.

Κοινό συμπέρασμα της συζήτησης ήταν ότι η ηγεσία στην εποχή της αβεβαιότητας δεν μπορεί να στηρίζεται στην παντογνωσία ή στη σταθερότητα παλαιότερων προτύπων. Όπως ανέφερε η Μαρία Φιλίππου: “Αυτό που ανέδειξε η συζήτηση ήταν κάτι που σπάνια αναδεικνύεται δημόσια: η πραγματική πρόκληση δεν είναι να φτάσεις στη θέση του CEO, αλλά να εξελίσσεσαι μέσα στον ρόλο σου, την ίδια στιγμή που έχεις την ευθύνη της κατεύθυνσης, της κουλτούρας και των ανθρώπων γύρω σου. Οι περισσότεροι ηγέτες βιώνουν αυτόν τον επαναπροσδιορισμό ιδιωτικά. Σήμερα, φέραμε αυτό το θέμα στο προσκήνιο συζητώντας ανοιχτά γιατί η πιο ουσιαστική αλλαγή στην ηγεσία δεν είναι ούτε στρατηγική, ούτε ψηφιακή. Είναι ανθρώπινη. Είναι η γενναία απόφαση να αναγνωρίζεις ότι το πιο ισχυρό παράδειγμα που μπορείς να δώσεις στους ανθρώπους σου δεν είναι η βεβαιότητα αλλά η προθυμία να συνεχίσεις να αλλάζεις”.