Στη σημασία μιας ολοκληρωμένης και εφαρμόσιμης πολιτικής για την προστασία των ανηλίκων στην ψηφιακή εποχή εστίασε η συζήτηση που διεξήχθη στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών (22-25 Απριλίου), με τη συμμετοχή του Άδωνις Γεωργιάδης, του Δημήτρης Παπαστεργίου και του αντιπροέδρου της Παπαστράτος Ιάκωβος Καργαρώτος. Κοινός παρονομαστής ήταν η ανάγκη πολιτικών που δεν περιορίζονται στη διατύπωση κανόνων αλλά διασφαλίζουν την εφαρμογή τους μέσω τεχνολογίας, συνεργασίας και ενεργής συμμετοχής της κοινωνίας.
Το ψηφιακό εργαλείο στην πρώτη γραμμή
Αφορμή για τη συζήτηση, που συντόνισε η Μαριλένα Γεραντώνη της ΕΡΤ, αποτέλεσε η παρουσίαση του Kids Wallet, ενός ψηφιακού εργαλείου επαλήθευσης ηλικίας. Το εργαλείο φιλοδοξεί να ενισχύσει την εφαρμογή της νομοθεσίας για τον περιορισμό της πρόσβασης ανηλίκων σε καπνικά και αλκοολούχα προϊόντα, αλλά και γενικότερα στο ψηφιακό περιβάλλον.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης τόνισε ότι η κατανάλωση καπνού και αλκοόλ σε μικρές ηλικίες αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, επισημαίνοντας ότι «οι απαγορεύσεις από μόνες τους δεν αρκούν, εάν δεν μπορούν να εφαρμοστούν». Υπενθύμισε πως η πολυπληθής διάρθρωση σημείων πώλησης δυσχεραίνει τον έλεγχο στην πράξη και επεσήμανε ότι ψηφιακά εργαλεία όπως το Kids Wallet καθιστούν τη νομοθεσία ουσιαστικά εφαρμόσιμη, επιτρέποντας αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας χωρίς παραβίαση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων.
Συνεργασία κράτους και βιομηχανίας
Ο υπουργός υπογράμμισε επίσης τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ υπουργείων αλλά και με τη βιομηχανία, η οποία, όπως είπε, μπορεί να λειτουργήσει ως σύμμαχος στην προσπάθεια αυτή. Έφερε ως παραδείγματα μετρήσιμα αποτελέσματα, όπως η μείωση νοσηλειών που σχετίζονται με το αλκοόλ και η μείωση της κατανάλωσης καπνικών προϊόντων από ανηλίκους.
Σημείωσε ακόμα ότι τέτοιες πρωτοβουλίες ενισχύουν την εικόνα της χώρας διεθνώς, παρουσιάζοντάς την ως κράτος που προχωρά έγκαιρα σε καινοτόμες λύσεις για υπαρκτά κοινωνικά προβλήματα.
Η ελληνική πρωτοπορία στην Ευρώπη
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου παρουσίασε τεχνολογικά εργαλεία που έχουν ήδη αναπτυχθεί για την προστασία των ανηλίκων και σημείωσε ότι η Ελλάδα πρωτοστάτησε σε ευρωπαϊκό επίπεδο με την πρόταση για το Kids Wallet από τον Μάρτιο του 2025. Δήλωσε ότι η εφαρμογή ήταν έτοιμη για υλοποίηση εντός λίγων μηνών και διαθέτει ευρείες δυνατότητες χρήσης.
«Πρόκειται για μια ψηφιακή πρωτοβουλία που έρχεται να ενδυναμώσει τη νομοθεσία του Υπουργείου Υγείας», σημείωσε ο κ. Παπαστεργίου, επισημαίνοντας ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι η αποτελεσματική πρόληψη. Αναφέρθηκε επίσης στην πρόσφατη κυβερνητική ανακοίνωση για τον περιορισμό πρόσβασης ανηλίκων στα social media, αναγνωρίζοντας την πολυπλοκότητα του πεδίου και τονίζοντας ότι ιδανικά οι ίδιες οι πλατφόρμες θα έπρεπε να θέτουν όρια.
Όπως πρόσθεσε, «Ακόμη κι αν κάθε τεχνολογικό “κλείδωμα” μπορεί να παρακαμφθεί, το σημαντικό είναι να είμαστε ξεκάθαροι πολιτικά και να αξιοποιούμε όλα τα διαθέσιμα εργαλεία».
Η θέση της βιομηχανίας και η ανάγκη συνολικής προσέγγισης
Ο αντιπρόεδρος της Παπαστράτος Ιάκωβος Καργαρώτος υπενθύμισε ως βασική αρχή ότι τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης απευθύνονται αποκλειστικά σε ενήλικες καπνιστές —μία διαχρονική δέσμευση της εταιρείας— και τόνισε ότι η πρόληψη απαιτεί να δούμε το πρόβλημα στην ολότητά του. «Δεν θα λυθεί ένα τόσο σύνθετο ζήτημα με έναν νόμο ή μία εφαρμογή. Χρειάζεται συνεκτική πολιτική, κανόνες που εφαρμόζονται και υπεύθυνη στάση από όλους», ανέφερε.
Ο κ. Καργαρώτος υπενθύμισε ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν μια νομοθεσία είναι αυστηρή, αλλά αν είναι πραγματικά αποτελεσματική και παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα. Τόνισε ότι η τεχνολογία αλλάζει ριζικά τον τρόπο πρόσβασης σε προϊόντα και περιεχόμενο, από τα φυσικά σημεία πώλησης έως το ψηφιακό περιβάλλον, γεγονός που καθιστά την πρόληψη πιο σύνθετη και απαιτεί σύγχρονα εργαλεία.
Αναφέρθηκε στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας, βιομηχανίας και λιανεμπορίου: «Πρέπει να στοιχηθούμε όλοι πίσω από μια κοινή προσπάθεια και να συμβάλουμε στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας ευθύνης και εγρήγορσης». Χαρακτήρισε θετική εξέλιξη τη σύμπραξη των αρμόδιων υπουργείων και πρόσθεσε ότι «είναι ευχής έργο που το ζήτημα αυτό αντιμετωπίζεται με τέτοια προσήλωση και συντονισμό».
Τέλος, επισήμανε ότι η Ελλάδα ακολουθεί μια ρεαλιστική προσέγγιση στα καπνικά προϊόντα, με αυστηρή αλλά δίκαιη νομοθεσία που αποδίδει αποτελέσματα —όπως η σημαντική μείωση του καπνίσματος και ο περιορισμός του λαθρεμπορίου— εν μέρει χάρη και στη φορολογική σταθερότητα. «Άλλες χώρες επιλέγουν οριζόντιες απαγορεύσεις που συχνά δεν αποδίδουν. Η ουσία είναι να βρίσκεις λύσεις που δουλεύουν στην πράξη», κατέληξε, καλώντας όλους τους εμπλεκόμενους να συμβάλουν ενεργά στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας ευθύνης.
