Η κυβέρνηση θα παρουσιάσει σήμερα ένα στοχευμένο «πακέτο» έκτακτων και μόνιμων μέτρων με δημοσιονομικό κόστος περίπου 500 εκατ. ευρώ, αμέσως μετά την επικύρωση από την Eurostat των στοιχείων για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025, που κινήθηκε περίπου μία ποσοστιαία μονάδα πάνω από τον στόχο του προϋπολογισμού.

Πότε και ποιοι θα μιλήσουν

Την ανακοίνωση αναμένεται να κάνει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης περίπου στις 13:00, ενώ η εξειδίκευση των μέτρων θα ακολουθήσει αργότερα από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και τον υφυπουργό Θάνος Πετραλιάς.

Ο δημοσιονομικός χώρος που προκύπτει από την υπέρβαση του πρωτογενούς πλεονάσματος θα αξιοποιηθεί στο μέτρο που επιτρέπουν οι περιορισμοί για τις κρατικές δαπάνες, με στόχο τη στήριξη των πλέον ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, εν μέσω της νέας ενεργειακής κρίσης που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Πού στοχεύουν τα μέτρα

Πέρα από τα έκτακτα μέτρα —που επικεντρώνονται κυρίως σε καύσιμα και ρεύμα— θα περιλαμβάνεται και τουλάχιστον ένα μόνιμο μέτρο προς όφελος των συνταξιούχων.

Πρόκειται για την αύξηση της εισοδηματικής ενίσχυσης των 250 ευρώ, τουλάχιστον κατά 50 ευρώ ή και περισσότερο εφόσον το επιτρέψουν τα δημοσιονομικά περιθώρια, ώστε η βοήθεια να αποκτήσει σταδιακά χαρακτηριστικά «13ης σύνταξης». Παράλληλα αναμένεται διεύρυνση της περιμέτρου ώστε να γίνουν δικαιούχοι περισσότεροι συνταξιούχοι. Σήμερα το μέτρο αφορά περίπου 1,4 εκατ. πολίτες — συνταξιούχους άνω των 65 ετών με ετήσιο εισόδημα έως 14.000 ευρώ (άγαμοι ή χήροι) ή έως 26.000 ευρώ (έγγαμοι ή σε σύμφωνο συμβίωσης), ανασφάλιστους υπερήλικες και άτομα με αναπηρία.

Επείγοντα μέτρα και επιδοτήσεις

Στα έκτακτα μέτρα εξετάζεται, μεταξύ άλλων, η επέκταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης και για τον Μάιο, καθώς και η συνέχιση της ενίσχυσης για την αγορά λιπασμάτων. Ανοιχτό παραμένει επίσης το ενδεχόμενο νέας παρέμβασης τύπου fuel pass, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και η επιδότηση στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος (το αποκαλούμενο power pass), για την οποία όμως έχουν διατυπωθεί ορισμένες επιφυλάξεις.

Τι έδειξαν οι εκτιμήσεις της Eurostat

Καθοριστικός παράγοντας για την έκταση των παρεμβάσεων θα είναι οι ανακοινώσεις της Eurostat για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ΕΡΤ, οι εκτιμήσεις ανεβάζουν το πρωτογενές αποτέλεσμα κοντά στο 4,8% με 4,9% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου στα 12,2 δισ. ευρώ, έναντι της πρόβλεψης του προϋπολογισμού για 3,7% ή 9,1 δισ. ευρώ.

Αυτή η εξέλιξη δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο περίπου 3 δισ. ευρώ, χωρίς όμως αυτός να ταυτίζεται αυτομάτως με αύξηση των διαθέσιμων πόρων, καθώς υπόκειται στους νέους ευρωπαϊκούς κανόνες δαπανών.

Η εκτίμηση του Πιερρακάκη

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνάντηση που είχε χθες με τους Αρχηγούς των Διπλωματικών Αποστολών της Ε.Ε. στην Πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα, τόνισε για τα δημοσιονομικά αποτελέσματα: «Όλα δείχνουν ότι η επίδοση θα είναι καλύτερη του αναμενομένου, με σημαντικά ισχυρότερη θέση, ιδίως όσον αφορά στο πλεόνασμα. Αυτό δημιουργεί, στο πλαίσιο πάντα των νέων δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, τον οποίο σκοπεύουμε να κατευθύνουμε προς τους πολίτες, ιδιαίτερα προς εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, με στοχευμένο τρόπο. Παράλληλα, η προσέγγιση αυτή αντανακλά και την πορεία της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια, η οποία είναι ξεκάθαρα αναπτυξιακή».

Περαιτέρω παρεμβάσεις πριν και μετά τη ΔΕΘ

Η σημερινή δέσμη μέτρων αποτελεί ουσιαστικά το πρώτο πακέτο που θα συμπληρωθεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ). Αν δεν ανατραπούν δραματικά οι εξελίξεις, προβλέπονται και νέες παρεμβάσεις αξιοποιώντας επιπλέον πόρους περίπου 900 εκατ. ευρώ από την ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες.

Στο επίκεντρο των περαιτέρω παρεμβάσεων βρίσκονται μέτρα για την ενίσχυση των ενοικιαστών και την ευκολότερη πρόσβαση στην κατοικία. Δεν αποκλείεται επίσης να ανακοινωθούν μόνιμες ρυθμίσεις υπέρ των μικρομεσαίων και φοροελαφρύνσεις για τις επιχειρήσεις, με σενάρια όπως η μείωση της προκαταβολής φόρου και η μείωση του εταιρικού συντελεστή από 22% στο 20%, όπως προέβλεπε το πρόγραμμα της Ν.Δ. το 2019.

Στο τραπέζι παραμένουν ακόμη η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και νέο «λίφτινγκ» στα τεκμήρια φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών.