Οι κινήσεις που σπρώχνουν την οικονομία στο σταυροδρόμι: τρία ενδεχόμενα για ανάπτυξη και πληθωρισμό

Μια νέα εκτίμηση του ΙΟΒΕ περιγράφει μια οικονομία με φθίνουσα δυναμική και ταυτόχρονα αυξανόμενη τιμολογιακή πίεση. Το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: η ανάπτυξη αναθεωρείται προς τα κάτω, ενώ ο πληθωρισμός δείχνει τάσεις ανόδου, δημιουργώντας διαφορετικά μονοπάτια για το οικονομικό μέλλον ανάλογα με την εξέλιξη εξωτερικών και εσωτερικών παραγόντων.

Το βασικό σενάριο

Στο κεντρικό σενάριο του ΙΟΒΕ οι ρυθμοί μεγέθυνσης επιβραδύνονται σε σχέση με προηγούμενες προβλέψεις, κυρίως λόγω εξασθένισης της εξωτερικής ζήτησης και μερικής εξάντλησης των θετικών επιδράσεων από επενδυτικά προγράμματα. Παράλληλα, ο πληθωρισμός παραμένει σε αυξημένα επίπεδα για περισσότερο διάστημα από το αναμενόμενο, επηρεασμένος από τις διεθνείς τιμές ενέργειας και τις πιέσεις κόστους σε ορισμένους κλάδους. Στο πλαίσιο αυτό, η ιδιωτική κατανάλωση υποχωρεί, αλλά τομέis όπως ο τουρισμός και οι εξαγωγές παρέχουν μερική στήριξη.

Το δυσμενές σενάριο

Στο αρνητικό σενάριο, ένας συνδυασμός εξωτερικού οικονομικού σοκ και επιμονής των τιμολογιακών πιέσεων οδηγεί σε σημαντικότερη επιβράδυνση, με ρίσκο στασιμότητας ή ακόμη και ήπιας συρρίκνωσης. Ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός, μειώνοντας το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα και επιβαρύνοντας τις επιχειρήσεις με αυξημένο κόστος λειτουργίας. Η χρηματοπιστωτική σφιχτή πολιτική στο διεθνές περιβάλλον και πιθανές εντάσεις στην αγορά ενέργειας εντείνουν τις προκλήσεις, περιορίζοντας επενδύσεις και απειλώντας την ανάκαμψη.

Το αισιόδοξο σενάριο

Στο θετικό σενάριο, η βελτίωση των διεθνών συνθηκών και η σταδιακή υποχώρηση των τιμών ενέργειας επιτρέπουν μερική ανάκαμψη της ζήτησης και αποκλιμάκωση του πληθωρισμού. Εάν επιταχυνθούν οι επενδύσεις, αξιοποιηθούν τα ευρωπαϊκά κονδύλια και βελτιωθεί η επιχειρηματική εμπιστοσύνη, η οικονομία μπορεί να την επανέλθει σε πιο υγιή ρυθμό ανάπτυξης, με αναστροφή της μείωσης στην ιδιωτική κατανάλωση και ενίσχυση της απασχόλησης.

Κύριοι παράγοντες που θα κρίνουν την πορεία

Καθοριστικός παράγοντας για την τελική εξέλιξη είναι ο συνδυασμός εξωτερικών πιέσεων (παγκόσμια οικονομική ανοδική ή καθοδική δυναμική, τιμές ενέργειας) και εσωτερικών πολιτικών επιλογών (δημοσιονομική διαχείριση, στοχευμένη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων). Επιπλέον, η πορεία του τουρισμού, οι ροές επενδύσεων και οι τιμολογιακές εξελίξεις στον εφοδιαστικό κύκλο θα διαμορφώσουν το ρυθμό ανάκαμψης.

Τι απαιτείται

Για να αποφευχθεί το πιο αρνητικό σενάριο, το ΙΟΒΕ επισημαίνει την ανάγκη συντονισμένων πολιτικών: ρηχή αλλά στοχευμένη δημοσιονομική προσαρμογή που προστατεύει τις ευάλωτες ομάδες, μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης, επιτάχυνση επενδυτικών διαδικασιών και βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Η ικανότητα προσαρμογής των πολιτικών και των αγορών θα είναι κρίσιμη για την εξισορρόπηση ανάμεσα σε πιο αδύναμη ανάπτυξη και την εκτόξευση του πληθωρισμού.